Zo wil ze het: genieten en toch afslanken

De nieuwste manier om af te vallen is niet minder eten maar meer genieten. Het past in dezelfde trend die ‘mindfulness’ populair heeft gemaakt. „Een nieuwe relatie met eten.”

Nee, Annette Aarts heeft er rond de feestdagen niet veel nieuwe klanten bij gekregen. Die verwacht ze deze maand pas weer, als de goede voornemens in daden moeten worden omgezet. Jammer, zegt ze. Waren ze in december gekomen, dan hadden ze van haar geleerd hoe ze zonder schuldgevoel en vol genot van hun reepaté en mascarponecrème hadden kunnen eten. En dat ze dan toch niet dikker waren geworden.

Een frêle vrouw in een Bilthovens herenhuis. Witte meubelen, rode accenten, donker hout. Haar man is architect. Vandaag is hij met de kinderen hout aan het hakken in de tuin van zijn vader van 87.

Annette Arts (45) was persvoorlichter in ziekenhuizen en bij AkzoNobel, ze was trainer en coach bij een adviesbureau. Gedragspatronen veranderen, samenwerking verbeteren, dat werk. Een paar jaar geleden is ze voor zichzelf begonnen. Ze volgde een opleiding transactionele analyse – een methode om te begrijpen waarom mensen zich gedragen zoals ze zich gedragen – en op een dag hoorde ze de docent daar zeggen: als je met liefde een gebakje eet, dan val je af.

„Het was rond de Kerstdagen”, zegt ze. „We hadden het erover hoe mensen ertoe komen om zich te overeten. En toen zei die docent dus dat je afviel als je met liefde en aandacht at, in plaats van gedachteloos of gehaast of uit gewoonte.” Ze ging het proberen met de doos Zwitserse chocolaatjes die ze van haar zwager had gekregen. Niet allemaal achter elkaar opeten. Eentje pakken, op een schaaltje leggen, rustig gaan zitten, kijken – wat is hij mooi, wat ziet hij er lekker uit – en dan pas in de mond stoppen. Proeven. Ze nam er nog één en toen was het genoeg geweest.

Ze ging het vaker zo doen. Het werd een gewoonte, bij alle maaltijden. Ze verloor 10 procent van haar gewicht, zegt ze. In haar geval een kilo of zes. Toen mensen haar begonnen te vragen hoe ze dat toch gedaan had, maakte ze er een programma van, Liever Slank, voor iedereen die „een nieuwe relatie met eten wil ontwikkelen” en zelfs meer dan dat. Van jezelf leren houden. Genieten met al je zintuigen.

Ze begint er zelf niet over, maar wat zij zegt, past bij de populariteit van alles wat ook wel met ‘mindfulness’ wordt aangeduid. Zingeving. Verdieping. Puur. Eerlijk. Bewust. Het tijdschrift Happinez is er groot mee geworden. Albert Heijn maakt er gebruik van om zijn biologische producten beter te verkopen.

Vraag Annette Aarts of we niet te veel van onszelf houden en te vaak willen genieten, en of dát niet ons grootste probleem is. Antwoordt zij dat je dat moeilijk kunt volhouden als je ziet hoe slecht veel mensen voor zichzelf zorgen. Proppen, proppen, proppen. Boos op de baas? Borrelnoten. „Kun je flink hard kauwen.” Moe na het werk? Kaas. Alle kaas uit de koelkast. Chips. Een grote zak chips. Verdrietig? Koek. De hele rol, want deze dag is toch al verloren.

Dan voor de duizendste keer op dieet.

Daarna nog meer aankomen.

Wat zij dus doet in de workshops die mensen bij haar kunnen volgen: hen laten nadenken over waarom ze eten zoals ze eten, en hoe, en wanneer. Ze legt met behulp van haar inzichten uit de transactionele analyse uit dat ze met dat al lijnen in hun ‘strafsysteem’ zitten, en dat ze daar stress van krijgen. Dat gaat een dag goed, een week, een maand. Maar dan begint het allemaal weer van voren af aan. Haar overtuiging: als je eet omdat je er om de goede reden zin in hebt, kom je in je ‘beloningssysteem’. Je eet niet meer dan je nodig hebt. Je bent voldaan.

Vraag haar dan of het wel zo verstandig is om mensen te leren naar hun lichaam te luisteren, want wil het lichaam van oudsher niet altijd vet en zoet? Antwoordt zij: „Zeker, en daar moet je in meegaan. Van vet en zoet raak je voldaan, en als je er echt van geniet, hou je vanzelf weer op met eten.” Slagroom. Suiker. Boter. Geen nep.

Hoe treurig is het dat de helft van de mensen te dik is?

„Daar heb ik geen mening over. Het is een feit. Vroeger fietsten we en aten we boterhammen, nu rijden we auto en moeten we ons zien te verhouden tot de enorme overdaad. Kijk om je heen. De meeste mensen lukt dat niet.”

Het lukt pas, zegt ze, door zelfinzicht. Dwang, zegt ze, werkt averechts.