Lage rente zorgt voor lager pensioen

Vanaf volgend jaar moeten zo’n vier miljoen Nederlanders rekening houden met een lager pensioen. En dat terwijl de fondsen 835 miljard in kas hebben. Schuldige: de rente.

De Nederlandse pensioenfondsen hadden nog nooit zoveel geld in kas als eind september van vorig jaar. Maar liefst 835 miljard euro. Dat kapitaal is sindsdien niet verdampt. En toch kwam De Nederlandsche Bank, die toezicht houdt op de pensioenfondsen, gisteravond bij monde van president Klaas Knot met een ongekend sombere aankondiging. Ongeveer 4 miljoen Nederlanders moeten, per 1 april 2013, rekening houden met een verlaging van hun pensioen. Gemiddeld gaat het om 2,5 procent, denkt De Nederlandsche Bank, met uitschieters tot maximaal 7 procent.

Hoe kan dat?

in de kredietcrisis van 2008 kelderden de koersen van beleggingen van de pensioenfondsen. Maar nog ernstiger: ook de rente daalde dramatisch. De centrale banken overspoelden de wereld met geld om banken te redden en de economie te smeren. De beleggingen zijn sindsdien weer in waarde gestegen, vandaar die 835 miljard geld in kas. Maar de rente is nog steeds historisch laag. En juist die rente doet ongeveer 125 pensioenfondsen nu de das om.

Hoe lager de rente, hoe meer geld de pensioenfondsen moeten hebben om over tientallen jaren de pensioenen te betalen. De lage rente is in de rekenarij van de centrale bank een maatstaf van het toekomstig beleggingsrendement. Dus, ja, de pensioenfondsen zijn ongekend rijk, maar zij hadden ten opzichte van die lage rente nog veel rijker moeten zijn.

Dit zijn nu de data van de waarheid: pensioenfondsen die na drie jaar te weinig herstel vertonen ten opzichte van hun eigen prognoses, moeten nu de tering naar de nering zetten. De zwakke broeders moeten de pensioenen zoveel verlagen als nodig is om weer te voldoen aan het zelf uitgestippelde herstel.

En daarbij komt De Nederlandsche Bank hun, en u, op twee manieren tegemoet: de verlaging is maximaal 7 procent en de pensioenwereld mag rekenen met een iets hogere rentestand. Dat fleurt de cijfers op.

De centrale bank is nu de boodschapper van het slechte nieuws, maar laat het aan uw eigen pensioenfonds over om u gedetailleerd te informeren. De eerste kans is 19 januari. Dan komen de grootste fondsen, zoals ABP, het Pensioenfonds Zorg & Welzijn en de fondsen in de metaal en de bouw met cijfers over 2011.

De grootste schade van de verlagingen is de schade aan het vertrouwen: pensioen is nooit meer vast en zeker. De individuele financiële schade laat zich alleen met gemiddelde cijfers toelichten. Werknemers moeten langer werken om hetzelfde verwachte pensioen te halen. Gepensioneerden krijgen minder uitkering. Gemiddeld is de pensioenuitkering nu 750 euro per maand, bovenop een AOW van, zeg, 1000 euro. totaal: 1.750 euro. Bij een pensioenverlaging van 7 procent wordt dat 1.700.

De schade aan de economie laat zich nog moeilijker becijferen. Als mensen massaal meer gaan sparen, kost dat de economie de zo broodnodige groei-impulsen.

Zeven vragen over verlaging van de pensioenen: pagina 25