Het gaat Verhagen om het resultaat, niet om zijn imago

Maxime Verhagen wordt geen leider van het CDA, zijn imago werd hem noodlottig. Zes collega’s praten uit ervaring over dat imago. „Uiteindelijk is hij fair.”

Huib Modderkolk

Maxime Verhagen is niet beschikbaar om partijleider van het CDA te worden, liet hij deze week in een vraaggesprek met Elsevier weten. „Ik zit met een imago dat steeds tegen het CDA wordt gebruikt”, zegt hij.

Het imago dat aan hem zit vastgeklonken is dat van een niets en niemand ontziende machtspoliticus. Maar horen macht en politiek niet bij elkaar? En hoe komt het dat Verhagens optreden zoveel negatieve reacties oproept, niet alleen bij zijn politieke tegenstanders, maar ook in zijn eigen CDA? Verschillende politici over hun ervaringen.

Alexander Pechtold, fractievoorzitter D66:

„Verhagen is aan de ene kant de man die ongelooflijk zwaar en fors onderhandelt. Maar wel straight. Afspraak is afspraak bij hem en hij verdedigt zo’n afspraak alsof hij hem zelf heeft bedacht.

„Aan de andere kant is hij degene die het machtsdenken in de politiek verpersoonlijkt. Ik hoor hem nog zeggen, na de verloren verkiezingen van 2010: ons als CDA past bescheidenheid en, hopla, een paar weken later zat hij aan de onderhandelingstafel. Verhagen vertegenwoordigt daarmee dat deel van de politiek dat mensen misschien liever niet zien, maar dat er wel bij hoort.”

Jack de Vries, voormalig staatssecretaris en spindoctor (CDA):

„Hij is een christen-democraat in hart en nieren en buitengewoon loyaal in persoonlijke relaties. Hij is niet iemand die politiek bedrijft met als hoogste doel aardig gevonden te worden. Hij zit er om een verkiezingsprogramma gerealiseerd te krijgen. Niet voor niets noemden PvdA’er Jacques Tichelaar en Wouter Bos hem een harde onderhandelaar.

„Het beeld dat van hem is ontstaan, is een gevolg van de rollen die hij heeft. Hij is de verpersoonlijking van de gedoogconstructie met de PVV, waar veel kritiek op is geweest. Hij is zichtbaar geweest rond de val van het kabinet-Balkenende over Uruzgan. Dat zorgt voor een bepaald imago, zoals ikzelf altijd de man van de JSF zal zijn.

„Verhagen heeft een scherpe analyse gemaakt. In 2012 komen er mogelijk lastige onderhandeling aan over extra bezuinigingen. In 2011 heeft hij gemerkt dat hij gehandicapt is in zijn politiek handelen doordat alles wordt afgemeten aan zijn leiderschapsambities. Dat beperkt zijn slagkracht, en dat wil hij niet hebben in onderhandelingen.”

„De neergang van het CDA wordt aan hem toegeschreven en het is des te knapper dat hij de analyse maakt de partij niet tot last te willen zijn, maar dat hij wil proberen zo veel mogelijk binnen te halen voor het CDA bij onderhandelingen. Hij wil vrij van last en bejegening zijn werk doen.”

Bart Rijs, woordvoerder op Economische Zaken:

„Het zou vreemd zijn als ik hieraan mee zou werken. Ik spreek namens Verhagen, dus eigenlijk zou Verhagen dan over Verhagen praten. Maar wat gaan jullie schrijven?”

Harry van Bommel, Kamerlid SP:

„Ik ken hem als een gedreven politicus maar ook als uitermate sluw. Ik gebruik bewust ‘gedreven’ en ‘sluw’, dat is wat anders dan slim en intelligent. Uit de grote nederlaag van zijn partij bij de verkiezingen heeft hij het vicepremierschap en een superportefeuille gesleept, maar hij heeft het CDA een slechte dienst bewezen door de coalitie met de PVV aan te gaan. Het CDA blijft nu ontredderd en ontzield achter.

„Ik ken Verhagen uiteraard ook buiten de Kamer. Daar is hij een joviale vent. Hij is een briljante grappenmaker en ook zelfspot is hem niet vreemd.”

Han ten Broeke, Kamerlid VVD:

„In het eerste jaar had ik een buitengewoon moeizame verhouding met hem. Hij vond mij maar een opgewonden Kamerlid. In een debat over Servië zei ik tegen hem dat hij zijn rug recht moest houden, niet wetende dat hij problemen met zijn rug heeft. Dat heeft mot veroorzaakt. Via Hans van Baalen, de buitenlandwoordvoerder van de VVD, liet hij weten niet gelukkig met mij te zijn. Op advies van Van Baalen heb ik een biertje met hem gedronken – of misschien wel meer dan eentje. Toen heb ik hem persoonlijk leren kennen. Het is een man die met hart en ziel politiek bedrijft en altijd voor de belangen van het CDA staat. Die ontmoeting heeft de lucht geklaard. Het kon ook daarna knetteren, maar we wisten wat we aan elkaar hadden. Hij bedrijft politiek met alle mogelijke middelen, maar is uiteindelijk fair. Het imago dat hij niet fair zou zijn, is niet terecht. Ik weet zeker: hij is een van de hardest working man in town. Hij is betrokken en emotioneel.”

Frans Timmermans, Kamerlid PvdA:

„Verhagen is een keiharde onderhandelaar, maar wel een man die zich aan zijn woord houdt. Een getalenteerde onderhandelaar als hij kan de zaak zo draaien dat het net lijkt alsof hij iets voor jou heeft gedaan. Daar is hij een meester in. Verhagen kan ongelooflijk boos worden, maar vaak is dat hartstikke gespeeld. En als je laat zien dat je dat van hem weet, kan hij er hartelijk om lachen.

„Wat tegen hem werkt is dat hij alleen met zijn doelen bezig is, niet met zijn imago. Dat soort politici, die altijd voor het maximale resultaat gaan, worden door de buitenwereld afgerekend op hun imago.”

Met medewerking van Jeroen van Kleef en Mark Kranenburg.