Drie koningen hadden wierook: wij niet meer

Toen de drie koningen tweeduizend jaar geleden op 6 januari bij hun kraambezoek wierook voor Jezus meebrachten, was dat een luxeproduct. Dat wordt het binnenkort weer. De wierookproductie halveert de komende vijftien jaar en verdwijnt wellicht helemaal. Dat schrijven ecologen van Wageningen Universiteit in het Britse wetenschappelijke tijdschrift Journal of Applied Ecology.

De handel in wierook gaat duizenden jaren terug. Wierook wordt gebrand in katholieke en oosters-orthodoxe kerken, en wordt veel gebruikt in de parfumindustrie. In de Hoorn van Afrika wordt de hars gebruikt bij dagelijkse koffieceremonies. De onderzoekers wijzen ook Europese wierookimporteurs op het probleem.

Wierook wordt gemaakt van de aromatische hars die wordt afgetapt van Bosweliabomen in de Hoorn van Afrika en op het Arabisch schiereiland. Het Wageningse onderzoeksteam bestudeerde de groei, zaadproductie en sterfte van ruim 6.000 wierookbomen in het noordwesten van Ethiopië. Onderzoeker Frank Sterck: „Per jaar gaat ongeveer 7 procent van bomen tussen 70 en 120 jaar oud dood. Dat is een achterlijk hoge snelheid. Anderzijds groeien jonge zaailingen niet door.” De onderzoekers voorspellen dat over een halve eeuw slechts 10 procent van het huidige aantal bomen over is. Daarvoor wijzen ze drie hoofdoorzaken aan.

Sterck: „Belangrijk is dat nieuwe bewoners van de Ethiopische laaglanden waar de wierookbomen groeien vaak afkomstig zijn uit de overbevolkte hooglanden. Zij zijn niet vertrouwd met de zorg voor Bosweliabomen. Ze houden veel vee en branden het land af ten behoeve van landbouw en veeteelt, waardoor kwetsbare kiemen van jonge aanplant verbranden. Ook de vraat van de langhoornkever doet de bomenpopulatie geen goed.”

Een oud probleem is dat afgetapte bomen minder en kleinere zaden produceren.

De Wageningse universiteit geeft workshops aan lokale ondernemers en overlegt over het inrichten van reservaten voor wierookbomen.