Smeerlapversje valt verkeerd bij Sarkozy

De socialistische presidents-kandidaat François Hollande houdt wel van een grapje. Maar zijn persiflage van Sarkozy als sterke man valt verkeerd bij de president – die het toch al moeilijk heeft.

De voornaamste uitdager van president Nicolas Sarkozy bij de komende Franse presidentsverkiezingen, François Hollande, stond tot voor kort bekend als een wat kleurloze politieke leider. Maar nu de campagne op gang komt, begint juist Sarkozy’s partij UMP daarin verandering te brengen.

Gisteren eiste minister Nadine Morano „openbare excuses”, UMP-partijleider Jean-François Copé toonde zich „geschokt” en parlementslid Valéry Rosso Debord schamperde dat „de echte François Hollande” is opgestaan: „De zachtmoedige, sympathieke en o zo gewone man blijkt een belediger, een minachter van het presidentiële ambt.”

De fout van Hollande: een ironisch versje, tijdens een achtergrondgesprek met journalisten. Hollande deed in een café in Parijs even alsof hij Sarkozy was en zei, in een persiflage op de daadkrachtige, altijd licht overmoedige stijl van Sarkozy: „Ik ben de president van de mislukking, ik ben een smeerlap, maar in deze moeilijke tijd ben ik de enige die het kan, ik durf.”

Dat ‘smeerlap’, sale mec, is wat Hollande al die kritiek oplevert. Brice Hortefeux, Sarkozy’s strijdmakker, acht nu definitief bewezen dat in de socialist geen staatsman schuilt, omdat hij Sarkozy beledigt. De campagnekrant Le Figaro noteert smalend dat Hollande zich kennelijk als dichter Arthur Rimbaud waant: „Je est un autre” (ik is een ander).

Alom worden vergelijkingen gemaakt met Hollandes partijgenoot Lionel Jospin, die in 2001 als premier en presidentskandidaat van zijn rivaal, president Chirac zei dat die „oud en versleten” was. Daar ging het met Jospin al mis, zei men later.

De vraag is of de felle aanpak door Sarkozy’s kamp nu werkt. Hollande is met nog vier maanden te gaan tot de eerste ronde de uitgesproken favoriet. Al maanden voorspellen alle peilingen hem een solide voorsprong op Sarkozy, die historisch lage populariteitscijfers heeft.

Sarkozy heeft er juist last van dat hij zich sinds 2007 al profileert als sterke man, die belofte na belofte doet – „ik zal niet toelaten dat...” Maar de schuldencrisis, de dreigende afwaardering van Frankrijk, de werkloosheid doen kiezers beseffen dat de macht van zelfs hun president beperkt is – hij kan geen fabrieken openhouden, werkloosheid afschaffen, koopkracht vergroten, recidive van zedendelinquenten uitsluiten. En Sarkozy schept ook nog op – bij Fransen geen geliefde karaktertrek.

De ingetogen Hollande is daartegenover niet zo’n makkelijk doelwit als Ségolène Royal in 2007 (zweverig) of als Dominique Strauss-Kahn nu zou zijn geweest, met zijn seksschandalen. Met opmerkelijke stelligheid verdedigden journalisten die bij Hollandes ‘voorstelling’ waren, hem: ‘sale mec’ klonk niet als schelden.

Hollande speelde gisteren de politicus boven de partijen, die al die polemiek en manipulaties maar te min vindt. „Nu worden mijn woorden verdraaid, gisteren ging het om een van mijn voorstellen, eergisteren waren het mijn ideeën.”

Die ideeën zijn misschien wel zijn kwetsbaarste punt. De gematigde socialist Hollande, die Europese afspraken wel wil openbreken maar ook financiële soberheid aankondigt en geen gouden bergen belooft aan economische stimulans, is niet de makkelijkste vluchtheuvel voor teleurgestelde kiezers van Sarkozy. Die kunnen ook terecht bij de anti-Europese populist Marine Le Pen van de extreemrechtse partij Front National, en of bij de nummer drie van 2007, de centrum-rechtse François Bayrou. Peilingen geven aan dat Marine Le Pen vooral bij lagere inkomensklassen zelfs de populairste is, terwijl Bayrou, na enkele jaren van partijpolitieke tegenspoed, bezig is aan een opmerkelijke terugkeer in het debat. Hij klimt snel in de polls.