'Marilyn Monroe trok iedereen naar zich toe'

Sopraan Laura Aikin zingt komende zomer de titelrol in de wereldpremière van Waiting for Miss Monroe van componist Robin de Raaff voor De Nederlandse Opera.

Een witblonde pruik? Nee, daar begint Laura Aikin niet aan. „Echt, eigen haar oogt zoveel expressiever. Ik ben in het dagelijks leven een blije brunette, maar dit voorjaar transformeer ik met volle overtuiging in een platinablondine. Ik verheug me er op. Marilyn Monroe wist dat ze mooi was, ik ben dat niet – niet zó. Maar ik kan wel proberen die sensatie over te brengen.”

Aikin groeide op aan de oostkust van de Verenigde Staten. „Marilyn Monroe zit bij elke Amerikaan in zijn culturele DNA”, zegt ze. „I loved her, het kan ook niet anders. Haar schoonheid, charisma en charme... Ze trok iedereen naar zich toe, niet eens om te verleiden, maar gewoon door te zijn zoals ze was. Die glimlach van haar is onweerstaanbaar, ik zat dan naar de televisie terug te glimlachen. Maar Marilyn was ook intelligent, dat komt in de opera ook naar voren. Haar uitspraken getuigen vaak van veel inzicht in hoe de wereld werkt.”

Stapels boeken over Monroe heeft Aikin cadeau gekregen. Ze lacht: „Het lijkt soms wel alsof mijn omgeving nog opgewondener is over deze nieuwe rol dan ikzelf. Maar ik ga die boeken niet lezen. Achtergrondkennis heb ik al, en ik wil nadrukkelijk open blijven staan voor de visie van componist Robin de Raaff en librettist Janine Brogt. Zij richten zich in deze opera vooral op de echte, privé Marilyn. Soms komt ze wel even naar voren als de icoon die ze ook was, maar daar speelde ze een rol en dan speel ik haar dus terwijl ze die rol speelt. Maar wanneer de opera gaat over de vrouw achter de ster, kan ik haar benaderen als een gewoon personage. Bijvoorbeeld als Alban Bergs Lulu, met wie ze veel overeenkomsten vertoont.”

Lulu sterft aan het einde van de opera. Miss Monroe ook. De synopsis laat de toedracht in het midden. „Heb je die zwembadscène uit haar laatste, onvoltooide film Something’s Got to Give (1962) gezien? Marilyn wilde die naaktscène zelf. Ze was ontzettend trots op haar afgeslankte lichaam. Maar in werkelijkheid was die magerte een teken van verzwakking. En daaraan wijt ik ook haar dood. Een mix van slechte conditie, drank en drugs: een ongeluk. Ze wilde niet dood. Ze had nog allemaal plannen.”

De menselijkheid van de opera – daarin vond Aikin haar sleutel. „Mij interesseerde vooral haar strijd met menselijke relaties. Ik reis zelf veel – ik snap de dilemma’s van die eeuwige spagaat tussen je publieke en je privéleven. Zij had geen kinderen, ik twee. Ze kreeg miskramen, ikzelf maakte dat ook mee. In die gedeelde, intieme menselijke ervaringen zit de verwantschap. En dat ambivalente aan haar blijft natuurlijk ook prikkelen. Zo zelfbewust en tegelijkertijd zo onzeker. Ze kon alle mannen krijgen die ze wilde, maar koos degenen bij wie ze zich veilig voelde. DiMaggio, Arthur Miller. En de Kennedy’s, maar op hen heeft ze zich lelijk verkeken.”

Aikin heeft fragmenten van de partituur van de opera al in huis. „Het is een eigentijdse opera, harmonisch complex. Geen theatermuziek die voortdurend refereert aan de muziek zoals Monroe die zelf zong. Wel zitten er zeer mooie, expressieve zanglijnen in. Dat is ook nodig om haar emotionerende verhaal te vertellen. Happy Birthday Mr. President komt er ook in voor. Daar ben ik dan echt even de icoon, en zing ik net zo zwoel en laag als Monroe dat deed.”

‘Waiting for Miss Monroe’ door De Nederlandse Opera. 9 t/m 16 juni, Stadsschouwburg Amsterdam. Inl: www.dno.nl