‘In het bos klopt het Duitse hart’

Otto Keck: 'Feierabend im Bergwald'. 1939

Het Duitse bos is een bron voor verhalen en symboliek, voor nationalisme en sprookjes, zo is te zien op een expositie in Berlijn. Typisch is de voorliefde voor loden jassen en jagershoedjes.

Van alles hebben we al meegemaakt in het Duitse bos. We zijn op zoek gegaan naar wolven in de uitgestrekte wouden van Bad Muskau, nabij de grens met Polen. We vonden hun pootafdrukken en excrementen. In Grunewald, het bos van Berlijn, zijn we ooit opgejaagd door wilde zwijnen die misschien dachten dat we voer voor ze hadden. In de ruisende naaldbossen op het schiereiland Darss werden we belaagd door muskieten, tot we aan een smal strand kwamen en onze achtervolgers zich terugtrokken. De bomen daar staan tot aan de Oostzee, een merkwaardige sensatie.

Nog nooit waren we verdwaald in het Duitse bos. We dachten dat dat niet kon. Wat een misvatting. In de bossen van een groot natuurgebied bij Müncheberg, ten oosten van Berlijn, raakten we tijdens de witte kerstvakantie van 2010 ongemerkt van de voorgeschreven wandelroute af. Daarna begon een geforceerde mars door een landschap dat steeds vijandiger werd.

We waren de weg kwijt. Het was koud, er lag een dikke laag sneeuw en het begon te schemeren. Het Duitse bos had voor ons, mensen van de polder en de horizon, opeens z’n charme verloren. Uiteindelijk stuitten we op de spoorlijn Berlijn-Kostrzyn (Polen) en konden we opgelucht naar station Rehfelde lopen. Een paar uur later waren we thuis.

Duitsland en zijn bossen vormen een mythische twee-eenheid. „In het bos klopt het Duitse hart”, is op een oud affiche te lezen in de net geopende tentoonstelling Unter Bäumen. Die Deutschen und der Wald in het Duits historisch museum in Berlijn. Alles wat de Duitsers ooit met het bos hebben gehad, is in deze expositie samengebracht: de sprookjes, de kunst, de symboliek, het nationalisme, het nazisme en de voorliefde voor loden jassen en jagershoedjes.

 

Abonnees lezen het hele stuk van correspondent Joost van der Vaart hier.