I'll sue you

Klein overwinninkje voor kunstenaars: ze wonnen een kort geding tegen de Staat, die nu met een fatsoenlijke overgangsregeling moet komen voor afgestudeerden die gebruik maken van een WWIK-uitkering (Wet werk en inkomen kunstenaars). Gelijktijdig met het ontkurken van de champagne zou het daarmee afgelopen zijn. Iets te abrupt, vond de rechtbank.

Toch nog gerechtigheid. Je kunt van die uitkeringen vinden wat je wilt, maar de spelregels ervoor kun je niet tijdens de wedstrijd wijzigen. De uitspraak biedt hoop voor een ander proces tegen hetzelfde ministerie (OCW), over de langstudeerboete. Gewoon copy-pasten dat vonnis. Ook die maatregel treft namelijk mensen die hun levens hebben gepland rond het bestaande financieringsmodel. Daarvan mag je de regels niet ineens tijdens de race herroepen. Enfin, het rechtszekerheidsbeginsel. Elke corpsbal of loodgieter begrijpt hoe dat werkt.

Heeft het ministerie dan niemand in huis die dit vooraf kon voorspellen? Was de Tweede Kamer er blind voor? En de Eerste? Sliep de Raad van State?

Welnee: op alle niveaus is er gewaarschuwd voor de onrechtmatigheid, maar we hebben een kabinet met stront in de oren. Stug dramt het z’n decreten door. Strak ronselt het steun in de Kamers.

Europese milieuwetgeving? Niks van aantrekken. Mens- en kinderrechten? De tyfus kunnen ze krijgen. Internationale Verdragen over immigratie? The hell with it. Raad van State, ANWB, DNB? Ach, ik deel die analyse niet.

Het gevolg is dat het uiteindelijk de rechterlijke macht is die onze regering moet corrigeren. Rechters zijn kennelijk de enige partij met wie je geen akkoordjes kunt sluiten in het Torentje en andere peeskamers.

Ooit gold procederen als ultimum remedium. Straks is de gang van burgers naar de rechter een normale fase van een wetgevende procedure. Milieuorganisaties, gemeenten, studenten, immigranten: allemaal hebben ze zaken lopen tegen de Staat en haar nieuwe wetten. Zo wordt de rechtszaal het afvoerputje voor alle omstreden wetgeving. Dat belast het ambtenarenapparaat enorm, en maakt de onderlinge verhoudingen er niet vrolijker op. Dankzij de arrogantie van het kabinet leven burgers en overheid in een kille I’ll sue you-mentaliteit.

Christiaan Weijts