Waar Holleeder voor staat: de opkomst van de georganiseerde criminaliteit

Het Openbaar Ministerie (OM) wil het niet toegeven of mag het nog niet toegeven. Maar er is overigens weinig twijfel: het gerechtelijk vooronderzoek naar de rol van Willem Holleeder bij diverse liquidaties zal zijn vrijlating eind deze maand uit de gevangenis niet in de weg staan. Er is (nog) te weinig bewijs voor een vervolging wegens betrokkenheid bij moord. Holleeder zal op vrije voeten komen.

Dat nieuws komt toch als een schok, Dat kan vooral worden geweten aan de verwachtingen die eerder zijn gewekt. Door het parket, maar ook door de media-aandacht voor de persoon Holleeder. Het OM maakte er geen geheim van ‘de heer H.’ als sleutelfiguur en opdrachtgever te zien bij een fors aantal moorden. Zijn vermoedelijke betrokkenheid bij de moord op de onroerendgoedhandelaar Endstra stond symbool voor de verwevenheid van de onder- en de bovenwereld.

Ook de fascinatie bij het publiek voor de figuur Holleeder, wiens leven al in een boek en een bioscoopfilm werd verbeeld, weegt mee in de algemene teleurstelling en de hernieuwde vrees.

De beroepscrimineel Holleeder is representant van een relatief nieuw probleem: de opkomst van de georganiseerde criminaliteit in Nederland. Politie en justitie hebben grote moeite om daar grip op te krijgen en erkennen dat ook.

Hoofdofficier Gerrit van der Burg verklaarde eind december in deze krant dat „het nu lukt” 20 procent van de zware georganiseerde misdaad „aan te pakken”. De ambitie is om dat te verdubbelen naar 40 procent. Dat steekt vrij schraal af bij de handhavingsnormen die elders in de rechtsstaat gelden bij, laten we zeggen, bijstandsfraude.

Georganiseerde criminaliteit infecteert intussen legale structuren als horeca, vastgoed, vervoer en financiële en juridische dienstverlening. Van der Burg sprak onomwonden over „ondermijning van de rechtsstaat” . Op zijn uitspraken volgde in de politiek en de publieke opinie stilte. De aandacht ging rond de jaarwisseling uit naar de bestrijding door justitie en politie van straatgeweld tegen hulpverleners. Dat is ook ernstig, maar van een geheel andere orde.

De aanstaande vrijlating van Holleeder zorgt ervoor dat de schijnwerpers weer staan op ernstiger problemen van de rechtsstaat. Hoe kunnen beroepscriminelen worden belet vrijuit te gaan? De schade die zij aanrichten is structureel, blijvend en corrumpeert sectoren waarin burgers eerlijk hun brood willen verdienen. Liquidaties ‘in het milieu’ zijn een handelsmerk van georganiseerde misdaad en dienen boven aan de prioriteitenlijst van politie en justitie te prijken. De vorige topman van het Openbaar Ministerie, Harm Brouwer vroeg en kreeg een nationaal georganiseerde politie om dit gevaar af te wenden. Het ambitieniveau moet daarom verder omhoog. Veertig procent is natuurlijk te weinig.

Bekijk hier een RTL nieuwsitem over Holleeder.

[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=_lz6cj5clOg[/youtube]

Meer over Holleeder op nrc.nl: klik hier. Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.

(Dit is eerder gepubliceerd als hoofdartikel in NRC Handelsblad)