Schrijver en uitgever Josef Skvorecky (87) overleden

Josef Skvorecky (links) feliciteert de Tsjechische president Vaclav Klaus bij de uitreiking van een eredoctoraat van de universiteit van Toronto (Foto Reuters)

De Tsjechische schrijver en uitgever Josef Skvorecky is gisteren op 87-jarige leeftijd in Toronto, Canada overleden. Skvorecky gaf in het verleden werk uit van onder andere Vaclav Havel.

Skvorecky verruilde zijn thuisland Tsjecho-Slowakije in 1968 voor Canada, nadat landen uit het Warschaupact onder leiding van de Sovjet-Unie een einde maakten aan de Praagse Lente.

In Toronto zette hij samen met zijn vrouw, schrijfster Zdena Salivarova, de uitgeverij Sixty-Eight Publishers op, waar vooral werk van Tsjecho-Slowaakse schrijvers verscheen dat niet door het communistische regime getolereerd werd.

Sixty-Eight Publishers zou in totaal 227 boeken publiceren. Vaak werden ze Tsjecho-Slowakije in gesmokkeld en daar, gedurende de jaren zeventig en tachtig, onder lezers verspreid. “Het was mooi dat er boeken in het Tsjechisch verschenen, prachtig uitgegeven en dan hier naartoe werden gebracht zodat duizenden mensen het konden lezen”, zei Ivan Klima, een Tsjechische schrijver die ten tijde van het communisme zelf ook gecensureerd werd,¬† tegen persbureau Reuters na Skvorecky’s overlijden. “Hij en zijn vrouw hebben hun eigen schrijven opgeofferd om anderen te publiceren. Skvorecky was een uitstekend schrijver.”

Skvorecky’s overlijden volgt op een jaar waarin veel anti-communistische Tsjechische schrijvers overleden. In 2011 overleed niet alleen Vaclav Havel, maar ook Martin Jirous, Arnost Lustig en Jiri Grusa.