Romney wint, morele zege Santorum

Mitt Romney heeft de eerste slag gewonnen, maar zijn gelikte campagne roept geen emoties op. Dat doet Santorum veel beter.

Iowa, de staat waar Mitt Romney vannacht met de krapste zege ooit een voorverkiezing won, zadelt de winnaar met grote vragen op. De eerste ronde in de Republikeinse voorverkiezingen is voor de oud-gouverneur van Massachusetts. Maar met acht stemmen verschil kan de nummer twee, Rick Santorum, de morele zege opeisen.

Romney kreeg ondanks een groot campagnebudget slechts een kwart van de stemmen. Hij presteerde daarmee niet beter dan vier jaar geleden, toen hij ook meedeed. De christelijk-conservatieve Santorum en de libertair Ron Paul, die derde werd, tonen aan dat de basis van de partij bevlogenheid wil. Radicale ideeën zijn belangijker dan het zoeken naar het politieke midden, waar straks Obama moet worden verslagen.

De campagne voor de Republikeinse presidentskandidatuur lijkt op een race tussen een sportwagen en enkele tweedehands auto’s. Romney heeft de steun van de meeste belangrijke Republikeinen, bouwde jarenlang aan een gedisciplineerde organisatie en zamelde geld in. Zijn concurrenten, ook Santorum en Paul, hebben minder geld en vaak haperende campagneorganisaties. Toch maakte de Romney-machine niet al te veel indruk op de kiezers in Iowa, een eigenzinnige, agrarische staat.

Rick Santorum voerde campagne alsof hij gouverneur van Iowa wilde worden. Hij bezocht alle 99 kiesdistricten en sprak kiezers aan met een christelijk-conservatieve boodschap. Santorum is rooms-katholiek en heeft zeven kinderen, die hij steeds gebruikt om zich als familyman te presenteren. Hij is fel tegenstander van abortus en het homohuwelijk.

In veel opzichten vervult Santorum de rol die Mike Huckabee in 2008 in Iowa speelde: het christelijke geweten van de partij. Huckabee versloeg Romney in Iowa door hem te bekritiseren om zijn ‘liberale Oostkust-mentaliteit’. Romney is verre van liberaal, maar nam als Republikeinse gouverneur in het overwegend Democratische Massachusetts pragmatische standpunten in over zaken als abortus en wapenbezit – gevoelige thema’s in conservatief Amerika.

Romney blijft de favoriet voor de Republikeinse nominatie. Rick Santorum heeft door zijn focus op Iowa nog weinig campagne gevoerd in kuststaten als New Hampshire. Bovendien is Romney van een plaaggeest verlost door het vertrek van Rick Perry. Ondanks groot enthousiasme over zijn kandidatuur kreeg hij in Iowa maar 10 procent van de stemmen. Maar Iowa heeft laten zien dat Romney al uit evenwicht kan worden gebracht door kleinschalige campagnes als die van Paul en Santorum. Dat is een slecht voorteken als hij het straks tegen Obama moet opnemen.

Verliezer Santorum is grote winnaar in Iowa: pagina 10-11