Misschien is FC Twente niet zo'n makkelijke club

Het hing al een tijdje in de lucht, het ontslag van trainer Co Adriaanse bij FC Twente.

Er is ook al gesproken met zijn vermoedelijke opvolger, Steve McClaren.

Co Adriaanse wandelde gistermorgen even voor 10.00 uur in spijkerbroek en leren jack de Veste binnen. Hij vroeg de receptioniste waar het oude kantoor is van Jan van Halst, de vertrokken commercieel manager van FC Twente. Daar had hij zijn gesprek met de clubleiding, dat drieënhalf uur zou duren en waarvan de afloop van tevoren al vaststond.

Voorzitter Joop Munsterman vertelde de trainer dat hij ontslagen is. Een nederlaag voor de clubleiding, zo zou Munsterman later zelf zeggen op de persconferentie. Hij had „een inschattingsfout” gemaakt met de aanstelling van Adriaanse, zes maanden geleden. Op de werkvloer was de „onoverbrugbaarheid tussen verschillende gedachten over voetbalcultuur” te groot. „Ik was daar zelf niet bij, maar vond wel dat er geen grond meer voor samenwerking was.” Exit Adriaanse.

De eerste training na de winterstop werd gistermiddag geleid door assistenten Alfred Schreuder, Youri Mulder en Boudewijn Pahlplatz. Steve McClaren, de oud-bondscoach van Engeland die FC Twente in 2010 naar de eerste landstitel leidde, wordt hoogstwaarschijnlijk deze week nog aangesteld als nieuwe trainer. „Daar moeten we nog wel wat voor doen”, zei Munsterman. Aan alles was te merken dat er al uitvoerig met de Brit gesproken is.

FC Twente staat op de derde plaats in de eredivisie met vijf punten achterstand op koploper AZ, ‘overwinterde’ als groepswinnaar in de Europa League en won de Johan Cruijff Schaal, maar dat heeft de werkrelatie met Adriaanse niet kunnen redden. De trainer is afgerekend op zijn solistische aanpak die ontevredenheid wekte bij de clubleiding, technische staf en een deel van de spelersgroep.

Adriaanse werd in juni nog trots gepresenteerd als opvolger van de naar het Saoedische Al-Shabab vertrokken Michel Preud’homme. Maar niet nadat hij eerst een fietsvakantie in Oostenrijk had afgemaakt. Dat getuigde niet van gretigheid, klaagden critici van de eigengereide trainer.

Munsterman wist wie hij voor de spelersgroep zette: een principiële trainer met een avontuurlijke spelopvatting en een rechtlijnig karakter. „Ik wil graag mijn stempel drukken”, zei Adriaanse bij zijn aantreden. „Maar hier valt weinig te stempelen. Het is een gespreid bedje.”

Iedereen was het eens geweest met de komst van Adriaanse, zo verdedigde Munsterman gisteren de keuze voor de in Amsterdam geboren trainer. Bij de aanstelling van voorgangers Fred Rutten, McClaren en Preud’homme had de voorzitter „meer autoritair” gehandeld, maar deze zomer had hij het voetbaltechnisch hart van de club uitgebreid inspraak gegeven. „Maar ik blijf wel eindverantwoordelijk”, erkende Munsterman.

Adriaanse bleek niet bereid zich te voegen naar de Twentse clubcultuur. Hij koos op eigen houtje voor de tactiek, tot ergernis van zijn assistenten. Zo zaten zij vorige maand knarsetandend op de bank te kijken naar het in hun ogen te aanvallende spelsysteem bij de nederlaag tegen Feyenoord, in wat de laatste competitiewedstrijd blijkt te zijn geweest van de trainer. Eerder beoordeelden zij ook de aanvallende speelwijze tegen Benfica en PSV als zelfmoord.

Ook de spelersgroep had zijn twijfels over de keuzes van Adriaanse. De trainer had een belangrijke rol in gedachten voor de Oostenrijkse spits Marc Janko. De twee werkten in het seizoen 2008-2009 naar tevredenheid samen bij Red Bull Salzburg – 39 competitiedoelpunten. Janko voldeed voor de winterstop aan de doelpunteneis, maar zijn collega’s hebben meer geloof in een systeem met Luuk de Jong als belangrijkste aanvaller, in plaats van de statische Oostenrijker.

Adriaanse kon dit seizoen ook niet anders dan concessies doen aan zijn eigenlijke plannen, na het vertrek van technische spelers Theo Janssen en Bryan Ruiz en de blessure van de creatieve speler Nacer Chadli. Hun afwezigheid is onvoldoende opgevangen met de komst van middenvelders Willem Janssen en Leroy Fer. Het voormalig hoofd jeugdopleiding van Ajax gunde daarop talenten Ola John en Steven Berghuis een kans. Dat pakte niet altijd even goed uit.

„We hebben wat puntjes laten liggen, maar dat komt meer door ons dan door de trainer”, zei buitenspeler John gisterochtend, voordat hij geïnformeerd was over het vertrek van Adriaanse. „Hij is een goede trainer met veel ervaring. Ook heeft hij prijzen gewonnen, dat telt voor mij. Ik ben hem dankbaar dat hij mij heeft laten doorbreken.”

De scheuren bij FC Twente werden in november zichtbaar met Munstermans opmerking dat hij voor het laatst van het Twentse spel had genoten in de voorbereiding. „We hebben minder punten verzameld dan ik had verwacht en we voetballen wat minder dan gehoopt”, liet de voorzitter zich ontvallen in de Volkskrant. Eerder hadden bestuurders laten doorschemeren dat het eenjarige contract van de trainer vermoedelijk niet zou worden verlengd. Adriaanse stelde vorige maand na de uitschakeling in het bekertoernooi tegen PSV dat niemand zijn onvrede bij hem had gemeld. Op de vraag of sprake was van een ongelukkig huwelijk, zei hij: „Van mijn kant in elk geval niet.”

Het ontslag van Adriaanse past niet in de cultuur van FC Twente. De club had na het vertrek van Fred Rutten met McClaren en Preud’homme trainers die voortborduurden op elkaars werk, leunend op het fundament dat onder leiding van Munsterman is gelegd. Adriaanse, een type trainer dat strikt zijn eigen werkwijze volgt, wordt in Enschede nog niet verdragen. Munsterman: „Wellicht is Twente niet zo’n makkelijke club.”