Gevangen in bloedige tradities

The Forgiveness of Blood. Regie: Joshua Marston. Met: Refet Abazi, Tristan Halilaj, Sindi Lacej. In: 3 bioscopen. ***

Voor de Amerikaanse filmmaker Joshua Marston houden de verhalen die hij wil vertellen niet op bij de grenzen van zijn land. In 2004 maakte de voormalige oorlogsjournalist veel indruk met zijn eerste speelfilmregie Maria Full of Grace, die hoofdrolspeelster Catalina Sandino Moreno een Zilveren Beer voor Beste Actrice op het Filmfestival Berlijn en een jaar later een Oscarnominatie opleverde. Het portret van een Colombiaanse drugskoerierster werd alom geprezen om z’n realistische, bijna antropologische aanpak. Met dezelfde nieuwsgierigheid trok Marston voor The Forgiveness of Blood naar Albanië om zich in de traditie van de Kanun te verdiepen, een overgeleverde wet die onder andere de bloedwraak tot in de zoveelste generatie regelt.

Door het perspectief van twee tieners te kiezen – Nik en Rudina zijn heel gewone scholieren zoals overal ter wereld, ze facebooken, sms’en spelen videogames – wordt de archaïsche traditie van de bloedwraak op scherp gezet. Als een simpele burenruzie uit de hand loopt, hebben de mannen in hun familie de keus tussen vluchten, onderduiken of gedood worden. Waarna de eigen familie aan de beurt is om wraak te nemen en een man uit de buurfamilie uit te moorden. Ad infinitum.

Marston schreef het scenario voor The Forgiveness of Blood samen met de Albanese filmmaker Andamion Murataj. Zij baseerden het verhaal van Nik en Rudina op honderden gesprekken, vertelden zij vorig jaar op het Filmfestival Berlijn, waar dat script met een Zilveren Beer werd bekroond. De grotendeels op locatie en met amateurs opgenomen film voelt authentiek, en dat is een compliment, maar daarmee soms ook wat houterig en didactisch, en dat laatste is waarschijnlijk onvermijdelijk, maar soms ook ergerlijk.

De last die Marston op de schouders van zijn jonge protagonisten legt is enorm. Traditie en familiebanden helpen niet om volwassen te worden. In tegendeel. Net als Maria Full of Grace spreekt ook The Forgiveness of Blood hun eigen veerkracht en rechtvaardigheidsgevoel aan. Dat maakt hun strijd niet eenvoudig, maar toch hoopvol, want als de oplossingen niet van de jongere generatie komen, van wie dan wel?

Het interessante van dit heel specifieke verhaal is dat het zoveel ruimte laat om paralellen te trekken met de levens van jonge mensen waar ook ter wereld die in isolatie leven. Ingeperkt door de tradities en de wetten van de ouderen, die zich vertalen in angst en argwaan.