De Europeanen moeten dit jaar harde keuzes maken

De regeringen van de lidstaten van de eurozone willen hun munt redden. Dit jaar moeten de burgers besluiten of ze daarmee akkoord gaan. Vergeet even de ‘bazooka’ van de Europese Centrale Bank. Negeer de rente van 7 procent op Italiaanse staatsobligaties, en schenk geen aandacht aan het feit dat de schulden meer dan 125 procent van het bbp bedragen. Na een reeks nationale crises en opstanden, en regeringswisselingen in heel Europa, nadert de eurozone het moment waarop de burgers van Leipzig tot Lissabon moeten beslissen of ze bereid zijn te doen wat nodig is om de eenheidsmunt in leven te houden.

De euro was van het begin af aan een politieke schepping die werd bedacht door Frankrijk en Duitsland om Europa na het einde van de Koude Oorlog sterker te maken. Door de munt konden de lidstaten tien jaar lang de schijn van voorspoed ophouden door de lage rente en de gemakzucht van de markten. Het ontwaken uit die bedrieglijke genoegzaamheid is pijnlijk geweest. Overal worden bezuinigingen en hogere belastingen verwacht. Van de rijkste landen van de eurozone wordt gevraagd hun kwistzieke partners te helpen. En hervormingen, bedoeld om op de langere termijn de groei aan te jagen, worden op de kortere termijn beschouwd als voorbodes van nog meer offers.

Erger nog, het idee bestaat dat de pijn niet gelijkwaardig wordt verdeeld. De zwaar onder druk staande massa’s hebben het gevoel dat ze voor de uitspattingen van weinigen betalen. De steeds hogere bankiersbonussen steken schril af naast de kortingen van de pensioenen. Dit zijn de kwesties die het doelwit vormen van de Occupy Anywhere-bewegingen die met grote sympathie worden begroet.

Burgers in Ierland, Portugal en Spanje hebben bij verkiezingen als voor een regeringswisseling gekozen. De Fransen lijken klaar te staan om in mei president Sarkozy naar huis te sturen. Ook de Italianen moeten de kans krijgen een nieuwe regering te kiezen, als de niet-gekozen Monti zijn termijn beëindigt. En veel eurozone-lidstaten zouden een nieuw EU-verdrag aan een referendum kunnen onderwerpen.

De euro is de spil van deze oefeningen in democratie. Politici moeten hun burgers ervan overtuigen dat het uiteenvallen van de eurozone veel pijnlijker zou zijn dan de hervormingen die nu op stapel staan.

Pierre Briançon

Vertaling Menno Grootveld