Waarom hebben mensen schaamhaar?

De vierjarige dochter van Richard van den Boogaard uit Castricum zag het schaamhaar van zijn vrouw en wilde weten waarom volwassen mensen dat hebben. „Daarop wisten wij ook niet 1-2-3 het antwoord”, mailt Van den Boogaard, „vooral omdat we het niet langer nodig hebben tegen de kou.” Wat is dan wel de reden?

Deze vraag lijkt een makkie voor een evolutionair bioloog, maar dat valt tegen. Hoogleraar Leo Beukeboom van de Rijksuniversiteit Groningen kan alleen maar speculeren. „Misschien heeft het inderdaad met de warmtehuishouding te maken. Mogelijk hebben we na de uitvinding van het vuur ons haar verloren, maar waarom we het daar dan nog wel hebben? Ik heb werkelijk geen idee.”

Op de Universiteit Leiden moeten ze een beetje giechelen om deze vraag. „Wij weten niet precies wie er over de afdeling schaamhaar gaat”, zegt een communicatiemedewerker. Niet de Leidse evolutiebioloog Joost van den Heuvel in elk geval, maar hij wil er best even over nadenken. Na overleg met een collega komt hij met twee hypotheses. De eerste is dat schaamhaar een signaalfunctie vervult. „De periode waarin schaamhaar zich ontwikkelt, is ook de tijd waarin mensen vruchtbaar worden. Schaamhaar laat dus zien dat iemand vruchtbaar is”, zegt Van den Heuvel. Volgens hem is het zelfs zo dat onvruchtbare volwassenen er vaak minder van hebben. „Dat komt doordat de ontwikkeling van schaamhaar en geslachtsorganen wordt gereguleerd door dezelfde hormonen.”

Een tweede theorie is dat haar in de schaamstreek feromonen vasthoudt. Dat zijn signaalstoffen die dieren helpen een genetisch geschikte partner te vinden. Er zijn sterke aanwijzingen dat mensen dezelfde stoffen aanmaken, vooral in de schaamstreek en onder de oksels.

Hoogleraar biologie Herwig Leirs van de Universiteit Antwerpen bevestigt de theorieën uit Leiden. „Zowel onder de oksels als in de schaamstreek zit dat haar er duidelijk nog, dus het moet een functie hebben, anders was het daar ook allang weg”, zo voegt hij er aan toe.

De Vlaamse hoogleraar wil niet zo ver gaan om mensen die een geschikte partner zoeken te adviseren hun oksel- en schaamhaar niet af te scheren. Leirs: „Nee hoor, iemands aantrekkelijkheid als geschikte partner hangt van wel meer factoren af dan van alleen feromonen.”

Wilmer Heck