'Vrijlating van Holleeder is tactische zet van OM'

De reacties op de vrijlating van Holleeder zijn veelal positief. Politici, advocaten en strafrechtgeleerden spreken van een „wijs” besluit.

Willem Holleeder komt eind januari vrij. De top van politie en justitie concludeerden na speciaal beraad dat er onvoldoende bewijs is om ‘De Neus’ succesvol te kunnen vervolgen voor liquidaties, meldde deze krant gisteren. Over vier weken zit zijn celstraf wegens afpersing erop.

Tweede Kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD), woordvoerder veiligheid, AIVD en politie: „We weten dat Holleeder geen lieve jongen is. Maar uiteindelijk gaat het erom of een zaak voor de rechter droog blijft. Dat politie en justitie deze zaak niet rond konden krijgen, ontslaat hen niet van de verplichting door te gaan. Ik ga ervan uit dat het een kwestie van tijd is voor Willem Holleeder vervolgd wordt.”

Advocaat en hoogleraar internationaal strafrecht Geert-Jan Knoops: „Het liquidatieproces is een belangrijke katalysator geweest voor de beslissing om Holleeder niet te vervolgen voor betrokkenheid bij afrekeningen. Bij dat proces heeft het OM geen concrete bewijsmiddelen, los van de criminele kroongetuige Peter la S. Niet voor niets sleept het liquidatieproces zich al jaren voort. Verder stelt de Hoge Raad de laatste jaren steeds strengere eisen aan het begrip ‘medeplegen’; om van bewuste samenwerking te kunnen spreken moet een concrete handeling worden aangetoond. Juridisch zou het OM dus een groot risico lopen als het zonder concreet en direct bewijs deze zaak was gestart. Ten slotte zal er ook een rechtspolitieke afweging zijn gemaakt. Op korte termijn incasseert het OM kritiek voor niet-vervolging. Die valt echter in het niet bij de imagoschade als Holleeder over drie, vier jaar was vrijgesproken na een langdurig en kostbaar proces. Het OM heeft lering getrokken uit zaken als Lucia de Berk en Ina Post. Zie het als een vorm van juridische damage control.”

Bram Moszkowicz, jarenlang advocaat van Holleeder: „Ik praat nooit over zaken waarin ik zelf geen advocaat ben.”

Jan-Hein Kuijpers, die Moszkowicz in 2007 opvolgde: „De beslissing om Holleeder niet te vervolgen zegt veel over de kwalificatie die justitie geeft aan de inhoud van de verklaringen van La S. in het liquidatieproces. Ik zit ook in dat proces en ben verheugd dat La S. klaarblijkelijk de kwalificatie onbetrouwbaar heeft gekregen van het OM, of in ieder geval ‘niet voldoende betrouwbaar’.”

Mark Teurlings, advocaat van de vorig jaar geliquideerde Stanley Hillis, een kompaan van Holleeder: „De zaak tegen Hillis werd geseponeerd, maar een paar dagen na zijn vrijlating werd zijn telefoon al afgetapt. Dat gaat bij Holleeder ook gebeuren, daar hoef je niet paranoïde voor te zijn. Ik zou mij kunnen voorstellen dat het besluit deel uitmaakt van de tactiek van het OM: door hem te laten gaan kun je al zijn gangen volgen. Al wordt het een tienjarenplan, ze willen hem pakken.”

Tweede Kamerlid Magda Berndsen (D66), woordvoerder drugscriminaliteit en veiligheid: „Het OM heeft een wijs besluit genomen, maar als ex-korpschef baal ik er toch van. Iemand van wie je vermoedt dat-ie het nodige op zijn kerfstok heeft, verdient straf.”

Inez Weski, raadsvrouw van Bato P., die met Holleeder werd opgepakt in verband met de liquidatie van drugshandelaar Srdjan Miranovic: „Het is altijd wijs om je bij gebrek aan bewijs terug te trekken. Die presumptie heeft het OM er echter nooit van weerhouden mensen onderwerp van berechting te maken. In die zin is deze actie een overwinning voor de rechtspraak. Het OM heeft zich toch nog een magistratelijke jas aangemeten. Dat valt te prijzen.”

Theo de Roos, strafrechthoogleraar in Tilburg: „Dat het OM Holleeder niet vervolgt voor betrokkenheid bij liquidaties, vind ik begrijpelijk. Dit is een extreem moeilijke zaak met een hoog afbreukrisico. De criminele wereld is ondoorgrondelijk: wie vandaag je vriend is, is morgen je vijand. Daar komt bij dat potentieel belangrijke getuigen die Holleeder in verband konden brengen met liquidaties van criminelen, niet meer leven. Ik zeg niet dat het OM de strijd moet staken, maar hé, hij is geen Ratko Mladic. De man is flink aangepakt, het wordt tijd dat het OM zijn aandacht verlegt naar kwesties met een grotere maatschappelijke urgentie: zedendelicten, fraude, dronken automobilisten.”

Otto van der Bijl, persofficier van justitie in Amsterdam: „De suggestie dat Holleeder niet meer wordt vervolgd voor liquidaties is voorbarig. De advocaat van Holleeder eiste naar aanleiding van de berichtgeving in NRC meteen dat hij in kennis zou worden gesteld van het niet verder vervolgen van zijn cliënt. Maar we kunnen later eventueel toch nog besluiten hem te vervolgen. We moeten afstand nemen van het nieuws dat Holleeder vrijuit gaat. Anders kan het tegen je worden gebruikt.”