Vertrek Wulff komt niemand uit

De positie van de Duitse president Christian Wulff is in gevaar nu blijkt dat hij de krant Bild onder druk heeft gezet om negatieve publiciteit tegen te houden.

De positie van de Duitse president wankelt. Het is precies vijf dagen rustig geweest in de affaire-Christian Wulff, die op 13 december begon met onthullingen over een omstreden privékrediet uit de tijd dat hij nog premier van Nedersaksen was.

Op Nieuwjaarsdag meldde de zondagseditie van de Frankfurter Allgemeine dat Wulff zowel de uitgever als de hoofdredacteur van Bild heeft gebeld en met strafrechtelijke consequenties heeft gedreigd als de veelgelezen boulevardkrant het verhaal over zijn krediet zou publiceren.

Bild trok zich er niets van aan en schreef op 13 december dat Wulff van de vrouw van een bevriende ondernemer een lening kreeg van 500.000 euro, tegen een gunstige rente, om er een woning van te kopen. Bovendien bleken hij en zijn gezin gratis vakantie te hebben gevierd in tweede huizen van bevriende zakenmensen. Wulff (52) is sinds juni 2010 president van Duitsland. Hij volgde Horst Köhler op, die destijds onverwachts opstapte na omstreden uitspraken over Afghanistan.

Bild, dat van oudsher een uitstekende relatie heeft met de president en diens tweede echtgenote Bettina, bevestigt dat Wulff hoofdredacteur Kai Diekmann heeft gebeld om hem ter verantwoording te roepen over de aanstaande publicatie. Diekmann had echter zijn mobiele telefoon niet aanstaan. Wulff sprak een boodschap in. Hij dreigde met een rechtszaak en een „definitieve breuk” als de krant zou publiceren.

Ook directeur Mathias Döpfner van Springer Verlag, uitgever van Bild, kreeg een telefoontje. Bild citeert zelf niet uit de telefonische boodschap van Wulff, maar Duitse media melden vandaag zonder uitzondering dat hij zinsneden heeft gebruikt als „oorlog voeren” en „de Rubicon is gepasseerd”. Twee dagen na publicatie belde Wulff de Bild-hoofdredacteur op om zich te verontschuldigen voor de toon en inhoud van zijn uitlatingen.

Wulff wil niet reageren op de telefoongesprekken. Zijn woordvoerder laat slechts weten dat de persvrijheid voor de president „een groot goed” is. Kort voor Kerstmis bood Wulff in „een persoonlijke verklaring” excuses aan voor de affaire waarin hij als premier was terechtgekomen. „Het is mij duidelijk tot hoeveel publieke ergernis de financiering van onze eengezinswoning heeft geleid. Dat had ik kunnen en moeten vermijden.”

De onthulling over Wulffs interventie roept opnieuw twijfels op over zijn beoordelingsvermogen en inzicht in het ambt van president. De Duitse vereniging van journalisten is geschokt. „Gezagdragers moeten zich kritische berichtgeving als onderdeel van de persvrijheid laten welgevallen. Dat zou niemand beter moeten weten dan het staatshoofd”, zegt voorzitter Michael Konken.

De vraag is nu hoe lang Wulff nog president kan blijven. Hij wil zijn functie blijven uitoefenen, maar de politieke steun neemt snel af. Hij heeft het ambt en zichzelf beschadigd, heet het in Berlijn. Het zou voor de Bondsrepubliek een afgang zijn als het land zo snel na het omstreden vertrek van Horst Köhler alweer een staatshoofd verliest. Geen van de partijen zit daar op te wachten. De CDU niet omdat Wulff, een partijgenoot, de keuze van bondskanselier Angela Merkel was en zijn eventuele aftreden negatief op haar zou afstralen. En de oppositie van Groenen en sociaal-democraten niet omdat die geen goed alternatief meer hebben sinds hun presidentskandidaat Joachim Gauck in ongenade viel na omstreden uitspraken over de schuldencrisis.