Velen vragen zich af waar ze het voor doen

Meer hulpverleners kregen tijdens de jaarwisseling met geweld te maken.

Dat zijn geen incidenten: hulpverleners werken vaak al jaren in een geweldsklimaat.

Het aantal meldingen van geweld tegen hulpverleners rond de jaarwisseling neemt toe. „Niet verbazend”, vindt psycholoog Heilwine Bakker. „We hebben te maken met een groot maatschappelijk probleem.” Bakker begeleidde de afgelopen vijftien jaar honderden hulpverleners die werden geschopt, geslagen of uitgescholden. Door „een opeenstapeling van nare gebeurtenissen” komen zij volgens haar in de knel.

U heeft een drukke week voor de boeg.

„Ach, wat is druk? Rond de jaarwisseling hebben de media veel aandacht voor geweld tegen hulpverleners, maar dit probleem is natuurlijk niet seizoensgebonden.”

Ondanks overheidsmaatregelen nam het aantal geweldsincidenten tegen hulpverleners toe. Verbaast dat u?

„Ik hoopte dat de nieuwe Sire-campagne over geweld tegen hulpverleners een dempend effect zou hebben. Maar dat was wishful thinking. Voor een mentaliteitsverandering is meer nodig dan zo’n campagne.”

U liet zich kritisch uit over die campagne. ‘Symptoombestrijding’, zei u.

„Ik wilde vooral aangeven dat campagnes alleen het probleem niet oplossen. Maar ze zijn wél belangrijk, omdat er veel positieve kracht van uitgaat. Voor hulpverleners is die rugdekking belangrijk.”

Wat is volgens u de belangrijkste oorzaak van de toename van het geweld tegen hulpverleners?

„Door de welvaart van de afgelopen decennia zijn we eraan gewend geraakt dat behoeften direct bevredigd worden. Voor veel mensen is uitstel onverdraaglijk. Narcisme, heet dat in de psychologie. Nederlanders kunnen er slecht tegen als een hulpverlener hun gebiedt aan de kant te gaan.”

Het is een Nederlands probleem?

„Het is een westers probleem, maar in Nederland zijn veel mensen onzeker geworden door het wegvallen van traditionele steunpilaren als de Kerk en politieke zuilen. Het afkalvende respect voor gezag heeft daar zeker mee te maken.”

Bijna 100.000 mensen ondertekenden een petitie die oproept een eind te maken aan het geweld tegen hulpverleners. Het onderwerp leeft.

„Onderzoeksbureau Trendbox heeft becijferd dat 22 procent van de Nederlanders van zestien jaar en ouder getuige is geweest van geweld tegen een hulpverlener. Een schokkend percentage. Daarmee komt het verschijnsel natuurlijk heel dichtbij.”

Wat is u het meest bijgebleven van de honderden gesprekken die u met hulpverleners heeft gevoerd?

„Dat het bijna nooit om incidenten gaat – een indruk die je door de Sire-campagne zou kunnen krijgen. De hulpverleners die ik spreek werken vaak al jaren in een geweldsklimaat. Daardoor is de schade ook zo groot: ze voelen zich eenzaam en beschaamd. Velen vragen zich af: waar doe ik dit nog voor?”

En wat zegt u dan?

„Geweld is een sluipmoordenaar. Sta niet toe dat het je persoon en leven aantast. Zoek steun en concentreer je op dingen die energie geven.”