Republikeinse strijd Iowa spitst zich toe op Romney, Paul en Santorum

Mitt Romney is één van de drie favorieten voor de winst bij de Republikeinse voorverkiezingen in Iowa. Foto AFP / Jewel Samad

De strijd bij de Republikeinse voorverkiezingen in Iowa lijkt zich toe te spitsen op drie kandidaten. Volgens opiniepeilingen hebben alleen Ron Paul, Mitt Romney en Rick Santorum nog echt kans op winst in de staat.

Onze correspondent in de Verenigde Staten, Guus Valk, durft niet te zeggen wie er van deze drie kandidaten tegen vijf uur morgenochtend (Nederlandse tijd) met de overwinning vandoor zal gaan. Hij zegt dat veertig procent van de Republikeinse kiezers gisteren nog aangaf geen keuze te hebben gemaakt. Dat is overigens geen uitzonderlijk hoog percentage. Vier jaar geleden lag het aandeel zoekende Republikeinen een dag voor de voorronde in Iowa ongeveer even hoog.

Reportage Reuters: spannende strijd in Iowa

Voorverkiezingen Iowa belangrijk voor slecht presterende kandidaten

Volgens onze correspondent Valk is de voorronde in Iowa vooral belangrijk voor de kandidaten die het momenteel slecht doen:

“Romney gaat ook wel door met zijn campagne als hij in Iowa als tweede of als derde eindigt. Rick Perry of Michelle Bachmann zullen misschien wel stoppen bij een slecht resultaat. Zij hebben veel geld en tijd geïnvesteerd in Iowa.”

Waarom Bachmann het de laatste tijd zo slecht doet is overigens een raadsel. Bachmann is een zeer conservatieve kandidaat met nauwe banden met de Tea Party. Ze is fel tegen abortus en erg anti-overheid. Dat zijn punten die het in de conservatieve en christelijke plattelandsstaat Iowa eigenlijk goed zouden moeten doen. Valk:

“In een peiling afgelopen zomer won zij in Iowa nog glansrijk. Haar debatten gingen daarna weliswaar niet zo goed en haar campagne was rommelig, maar er is niet echt een duidelijk aanwijsbare reden waarom het de laatste maanden van kwaad tot erger ging met haar populariteit.”

Proteststemmen voor Paul, Perry achtervolgd door Youtube-flimpjes

De fans van Bachmann lijken de laatste tijd vooral hun toevlucht te hebben gezocht bij Ron Paul. Ook hij is faliekant gekeerd tegen de federale overheid en hij is bovenal rechtlijnig. Hij verandert nooit van mening of standpunt - iets wat veel andere kandidaten wel hebben gedaan.

Die betrouwbaarheid vinden de Republikeinse kiezers in Iowa prettig. Correspondent Valk denkt dat het zomaar zou kunnen dat Paul wint op basis van proteststemmen. “Maar wie er nu echt favoriet is? Ik heb geen idee.”

Texaan Perry lijkt ondertussen afgeschreven. Over de reden van zijn afgenomen populariteit is correspondent Valk vrij zeker:

“Hij heeft een dramatische campagne gehad met slechte debatten en vervelende Youtube-filmpjes. Niet alleen achtervolgt hem het debat waarin hij één van de ministeries vergat die hij zei te willen afschaffen, ook een filmpje van een speech in de staat New Hampshire heeft hem veel schade berokkend. Hij trad daarin wat al te euforisch op. Het leek alsof hij dronken was of onder invloed van medicijnen.”

Rick Perry lijkt dronken bij een speech in oktober vorig jaar in New Hampshire

Gringrich hoopt op overwinning in South Carolina

Hoe dan ook zullen er waarschijnlijk maximaal twee kandidaten afvallen na de voorronde in Iowa, denkt Valk. Net als Paul en Romney zal ook Santorum, die de afgelopen tijd ongeveer in Iowa woonde om campagne te voeren en met zijn zeer conservatieve denkbeelden goed ligt in de staat, waarschijnlijk wel doorgaan. Evenals de laatste belangrijke kandidaat: Newt Gingrich.

Gingrich is met zijn drie huwelijken kansloos in het conservatieve Iowa. En zijn populariteit is volgens correspondent Valk snel gedaald door een slimme anti-Gringrich-campagne van het team Romney. Toch zal Gingrich hoogstwaarschijnlijk door willen gaan tot de voorverkiezingen in South Carolina, na Iowa en New Hampshire de derde voorronde. Gingrich hoopt daar te winnen.

Voorverkiezing is een caucus en duurt daarom lang

Overigens duurt het waarschijnlijk nog wel tot morgenochtend Nederlandse tijd totdat de uitslag in Iowa bekend is. Correspondent Valk:

“Het gaat hier niet om een echte verkiezing, maar om een caucus. Dat zijn een soort buurtbijeenkomsten waar alle aanwezigen spreektijd hebben. Soms zijn er wel een paar honderd mensen. Als zij allemaal hun zegje willen doen, kun je wel nagaan hoe lang dat duurt.”

Ondertussen heeft iedere kandidaat al wel een hotellobby afgehuurd om zijn eventuele overwinning te vieren. Want vooraf zeggen dat je niet zeker bent van je overwinning is politieke zelfmoord in de Amerikaanse voorverkiezingen. Zelfs als de uitslag zo volstrekt onvoorspelbaar is als nu.