Holleeder

Ik ben maar één handdruk verwijderd van Willem Holleeder. Niet zomaar een handdruk, zoals het klamme handje van zijn advocaat. Nee, de hand behoort een handlanger van Holleeder toe. Dat zit zo: een paar jaar geleden las ik bij de kapper een blaadje waarin ik opeens een naam las die mij erg bekend voorkwam. Het artikel somde mensen op die met Holleeder voor de rechter moesten verschijnen. Een van de namen in het lijstje kwam overeen met die van de buurman van goede vrienden. Het werd mij meteen duidelijk waarom ik hem al een tijd niet meer tegenkwam in het trappenhuis; hij was natuurlijk bezig zich te verantwoorden tegenover de rechterlijke macht. Omdat hij tot de lagere rangen rondom Holleeder behoorde, kwam hij er genadig van af, maar zijn betrokkenheid bij de georganiseerde misdaad gaf zijn voorheen wat brave imago wel een spannend gangsterrandje. Kwam ik hem daarna tegen, dan zag ik niet alleen een vriendelijke buur, maar vooral een kompaan van Holleeder, iemand met wie ‘De Neus’ besprekingen hield over onderwereldstrategieën. Uiteraard heb ik hem nooit aangesproken op zijn banden met Holleeder, hij had zich natuurlijk te houden aan een omerta.

’s Lands voornaamste gangster – zo heette Holleeder in een artikel dat gisteren in deze krant verscheen en dat berichtte over Holleeders aanstaande vrijlating. Voornaam. Illuster. Onze eigen Godfather, van Mokumse snit. Belangrijk genoeg om aanleiding te geven tot de verfilming van een van zijn bekendste misdaden, de ontvoering van biermagnaat Freddy Heineken. In die film, De Heineken Ontvoering, wordt gesuggereerd dat Holleeder zijn inspiratie haalde bij een ander gangsterfilmpersonage: Tony Montana uit Scarface. Dat is eigenlijk de chronologie geweld aandoen: Scarface kwam pas maanden na de ontvoering in de bioscoop. Maar het punt is gemaakt: Holleeder had ook de jongensfantasie om een larger than life-gangster te worden.

Jaren later willen jongetjes niet Tony Montana worden, maar Holleeder. Toen de Amsterdamse politie in 2008 de noodklok luidde over een groepje afglijdende Marokkaanse jongens uit de Diamantbuurt, zette zij de vergelijking met Holleeder in om de burger goed schrik aan te jagen. Een van de jongens, de 22-jarige Omar el H., werd door de politie gekroond tot ‘de nieuwe Holleeder’. Ik kan mij heel goed voorstellen dat de jongen de kwalificatie niet als laster maar als een eerbewijs beschouwde. Het verleidde in elk geval een vriend tot de opmerking dat Marokkanen eindelijk ook in de criminaliteit opgang maken en het niet meer houden bij alleen miezerige kruimeldiefstal.

In 2009 stelden gezaghebbende misdaadverslaggevers voor het blad Panorama een toptien samen van Nederlands grootste criminelen. Holleeder bungelt ergens in de middenmoot. Maar de lijst is wellicht aan herziening toe, want van de overige negen namen op de lijst is hij de enige die nog leeft en op vrije voeten komt.

Het OM vreest na zijn vrijlating eind januari nieuwe liquidaties. Criminele jochies zullen hun plannen voor troonopvolging nog even moeten uitstellen.