Goed, veel doden hier, maar de nieuwe schaatsbaan is oké

De aanvraagformulieren voor het visum waren al ingevuld toen vriend G. op het journaal schreeuwende jongeren zag die een VN-gebouw met molotovcocktails bekogelden. Het was weer eens onrustig in Ivoorkust.

Het telefoontje de volgende dag kwam nauwelijks als een verrassing. „Ik stel m’n bezoek liever een paar weekjes uit,” zei G, hoorbaar onder de indruk. Ik legde hem uit dat de rellen zich een paar kilometer van mijn huis afspeelden. „Over een paar dagen is het overgewaaid,” probeerde ik geruststellend. Het mocht niet baten. Van uitstel kwam afstel. G schreef Abidjan definitief af als vakantiebestemming.

Het aantal vrienden en familieleden dat de afgelopen jaren op bezoek is geweest, is op één hand te tellen. Of liever, op twee vingers. De twee die kwamen, keken verbaasd om zich heen. Ze zagen een miljoenenstad met lange files vol aftandse Toyota’s, een ontelbare hoeveelheid billboards (‘In Abidjan is luxe een recht’) en supermarkten met verse paprika’s uit Libanon. Ze hadden van alles verwacht, maar niet dit.

Natuurlijk maakten ze ook kennis met de corruptie van Ivoriaanse gezagsdragers. De douane herkende P. meteen als een nieuwkomer en troggelde hem een ‘boete’ van vijftig euro af voor een verzonnen overtreding.

R. kon haar paniek amper onderdrukken toen we in het holst van de nacht bij een checkpoint staande werden gehouden en van vier beschonken militairen het bevel kregen uit de taxi te stappen. „Welkom in Ivoorkust”, zeiden ze nog. Het was niet eens ironisch bedoeld.

Ivoorkust staat al tien jaar te boek als een crisisland dat beter vermeden kan worden. Na een korte burgeroorlog in 2002 kwam het bijna elk jaar tot een geweldsuitbarsting die breed uitgemeten werd in westerse media. In april 2010 waren de gevechten zo hevig dat de lijken op straat lagen. In mei trad een nieuwe president aan die zijn best doet om Ivoorkust weer de voortrekkersrol te geven die het jarenlang in West-Afrika had. Ook de minister van Toerisme heeft grootse plannen onthuld.

De crisis van vorig jaar is nog steeds gespreksonderwerp nummer één op feestjes, maar de meeste expats gaan daarna als vanouds weer over naar de prettige kanten van Abidjan.

De prachtige bakkerswinkel die vorige maand openging. De heropening van de Franse school. De reparatie van de straatverlichting.

En heeft iemand de nieuwe schaatsbaan al bezocht?

Maar het gaat nog even duren voordat het imago van Ivoorkust verbetert. Net nu het beter lijkt te gaan, publiceerde de Amerikaanse consultancygroep Mercer een ranglijst van gevaarlijkste steden ter wereld. Abidjan staat op drie, achter Bagdad en N’Djamena.

Het is hier volgens Mercer „zeer onveilig op straat zodra het donker is” en zwemmen in de zee wordt ten sterkste afgeraden wegens de verraderlijke stroming. Het advies aan zakenmensen en toeristen luidt dan ook: niet gaan.

De voormalige expats die nostalgisch terugdenken aan de fantastische visrestaurants en de winkels met Franse kaas, uitten hun verontwaardiging op Facebook. En Mogadishu dan? En alsof Lagos zo veilig is!

Bijna tegelijkertijd kwam het VN-bureau voor drugs- en misdaadbestrijding UNODC met een al even vernietigend oordeel. Ivoorkust is niet alleen onveilig, het is ook gewelddadig. Met 10.800 moorden in 2008 haalt Ivoorkust de derde plaats op de ranglijst van meest moorddadige landen ter wereld, ver boven Colombia en Zuid-Afrika.

De minister van Toerisme hoeft zich voorlopig niet te vervelen. Maar mijn gasten zullen ook dit jaar wel wegblijven.

Pauline Bax