Kon André Kuipers het vuurwerk zien?

„Nu André Kuipers de ruimte is ingeschoten”, mailt Jorina Gelderblom uit Rotterdam, „kon hij dan het vuurwerk zien dat we met Oud en Nieuw hebben afgestoken?”

De meest recente blog van astronaut André Kuipers was afgelopen zaterdag: 31 december 10.17 uur. Over vuurwerk schrijft hij niet, wel over uitkijkpost Cupola die hem vanuit het ruimtestation ISS 360 graden zicht geeft en over zijn slaapcabine in Node-2 waar hij lenzenvloeistof, stralingsmeters en een kerstsok met chocolade erin bewaart.

Een antwoord op de vraag van Jorina moeten we op aarde vinden. „Door de continue beweging van het ISS in zijn baan om de aarde, en het draaien van de aarde om zijn eigen as, is Kuipers rond middernacht van Oud op Nieuw niet boven Nederland”, weet Boudewijn Ambrosius, hoogleraar ruimtevaarttechniek aan de Technische Universiteit Delft. „De laatste goede ‘passage’ over Nederland op Oudjaarsdag vindt plaats rond half vijf ’s middags. De volgende goede passage is op 1 januari rond dezelfde tijd.” Er is toen te weinig vuurwerk afgestoken om te zien. En al was het ISS wel rond middernacht boven Nederland, dan nog was het weer te slecht.

Nee, is dus het antwoord. Hoewel Kuipers misschien ook de vuurpijlen van andere landen kan hebben gezien.

Maar ook dan is er nog de afstand tussen het ruimtestation en de aarde. Die is minimaal vierhonderd kilometer, wat verder is dan van Maastricht naar Groningen. Ambrosius: „Het ISS heeft goede apparatuur, maar Kuipers zou zeer doelgericht moeten kijken om zo’n detail te zien.”

Bij goed weer is vanuit het ISS wel de Afsluitdijk te zien, de Chinese Muur, net als verlichte steden. Jacco Hoekstra, ook hoogleraar lucht- en ruimtevaarttechnologie in Delft, mailt hierover: „Je kunt vanuit het ruimtestation voorwerpen zien als ze ongeveer 116 meter groot zijn. Dan moet er wel een goed contrast zijn. De Afsluitdijk is 90 meter breed, dus onder gunstige omstandigheden, met wat schaduw bijvoorbeeld, is die net te zien.”

We moeten Kuipers’ blog afwachten, misschien schrijft hij er nog over. Overigens, in 2009 konden ISS-astronauten het vuurwerk van 4 juli – Onafhankelijkheidsdag in de VS – niet zien. Toen vloog het ISS wel boven de VS en was het weer helder. Maar ja, de Amerikanen steken wel weer minder vuurwerk af dan Nederlanders.

Jessica van Geel