Holleeder komt vrij; geen vervolging voor betrokkenheid liquidaties

Willem Holleeder op zijn scooter in de zomer van 2005.

Topcrimineel Willem Holleeder wordt niet vervolgd voor betrokkenheid bij liquidaties in de onderwereld. Dat heeft het Openbaar Ministerie (OM) na speciaal beraad besloten. Jarenlang politieonderzoek heeft volgens justitie onvoldoende bewijsmateriaal opgeleverd.

Holleeder komt eind deze maand vrij

Het besluit betekent dat de 53-jarige Holleeder eind deze maand wordt vrijgelaten uit de gevangenis in Rotterdam. Hij zit daar een gevangenisstraf van negen jaar uit wegens afpersing van vastgoedhandelaren. In onderzoeken van de Amsterdamse politie naar afrekeningen in het criminele milieu in de hoofdstad is Holleeder de afgelopen jaren door verscheidene getuigen in verband gebracht met moorden. Hij zou onder meer betrokken zijn geweest bij het doodschieten van criminele kompanen als vastgoedhandelaar Willem Endstra, Cor van Hout, hasj- en vastgoedhandelaar Kees Houtman en cafébaas Thomas van der Bijl.

Het ontbreekt aan technisch bewijs

Na overleg dat de top van de Nationale Recherche, de Amsterdamse politie en justitie een paar dagen voor Kerstmis hielden, is geconcludeerd dat er weliswaar verscheidene aanwijzingen zijn dat Holleeder opdrachten tot het doden van criminele concurrenten heeft gegeven, maar het ontbreekt ondanks zeer uitvoerig onderzoek aan technisch bewijs.

‘Het hebben van een crimineel imago alleen is niet strafbaar’

Er zijn geen vingerafdrukken op wapens, telefoontaps of observaties die Holleeder in verband brengen met dergelijke misdrijven. “En het hebben van een crimineel imago alleen is niet strafbaar”, aldus een bij het overleg betrokken opsporingsambtenaar. Holleeder verwierf criminele faam toen hij in 1983 met Cor van Hout biermagnaat Freddy Heineken ontvoerde. Voor dat misdrijf werden ze tot elf jaar cel veroordeeld.

Het besluit van justitie wordt mede ingegeven door de ervaringen in het zogeheten liquidatieproces dat nu loopt in Amsterdam. In die strafzaak tegen een tiental verdachten van dodelijke afrekeningen in de Amsterdamse onderwereld maakt het OM bij gebrek aan technisch bewijs gebruik van een criminele kroongetuige. Maar mede door wispelturigheid van deze getuige sleept dit proces zich al drie jaar voort.

OM ongerust over mogelijk nieuwe liquidaties

In oktober hoopte de politie alsnog op een doorbraak in de onderzoeken naar liquidaties toen een 47-jarige Rus in Polen werd aangehouden. Hij is volgens de politie de vermoedelijke dader van de moord op Endstra in 2004. Zijn arrestatie heeft volgens ingewijden geen informatie opgeleverd over zijn opdrachtgever.

Bij het OM bestaan zorgen dat Holleeders vrijlating tot onrust en mogelijk nieuwe liquidaties leidt in het Amsterdamse misdaadmilieu. Holleeder heeft tot nu toe geen dag proefverlof gehad. Normaal mogen gedetineerden aan het einde van hun straf wennen aan de vrijheid, maar Holleeder heeft volgens zijn raadsman Stijn Franken „om hem moverende redenen” nooit om verlof gevraagd. Holleeder heeft een zwakke gezondheid en is onlangs geopereerd aan zijn hart.

Update 22.10: Naar aanleiding van dit bericht reageerde het OM dat de berichtgeving van NRC niet juist was. OM:

In het NRC van vanochtend wordt gesuggereerd dat het OM reeds de beslissing heeft genomen om Willem Holleeder niet te vervolgen voor zijn mogelijke aandeel bij diverse liquidaties die ook een rol spelen in het Passage-proces dat wordt gevoerd in de rechtbank Amsterdam. Dit is onjuist. Er is nog geen beslissing genomen om Holleeder wel of niet te vervolgen. Holleeder blijft ondertussen wel verdachte. Berichtgeving op www.nu.nl dat een woordvoerster van het Amsterdamse parket hier iets anders over zou hebben gezegd is eveneens onjuist.

Hier de reactie van Marcel Haenen, die het nieuws vandaag op nrc.nl en NRC Handelsblad bracht. Haenen:

“Het OM in Amsterdam is geschrokken van het nieuws en probeert de berichtgeving te relativeren. Feit is dat de top van het Openbaar Ministerie en de politie op dinsdag 20 december bij elkaar zijn gekomen voor speciaal overleg over Willem Holleeder. Men trok de conclusie dat de politie er niet in is geslaagd om genoeg bewijsmateriaal te verzamelen om Holleeder te arresteren in zijn cel en hem te gaan vervolgen wegens betrokkenheid bij liquidaties. Om die reden zal Holleeder eind van deze maand op vrije voeten worden gesteld als zijn straf wegens afpersing erop zit.Op grond van dit bericht heeft de advocaat van Holleeder raadsman Stijn Franken vandaag het OM gevraagd hem officieel een kennisgeving van niet verdere vervolging te geven inzake Holleeder. ‘Maar we kunnen later eventueel toch nog besluiten hem te vervolgen. We moeten afstand nemen van het nieuws dat Holleeder vrijuit gaat. Anders kan het tegen je worden gebruikt’, zegt Otto van der Bijl, persofficier van justitie in Amsterdam. Natuurlijk kan Justitie later alsnog besluiten Holleeder te vervolgen wegens liquidaties als er technisch bewijs wordt verzameld maar die kans is inmiddels erg klein geworden.”

Meer over Holleeder vandaag in NRC Handelsblad of in de digitale editie voor abonnees (vanaf 16.00 uur).