Goh, staat het fluitenkruid nú al in bloei?

Braam, fluitenkruid en gele lis staan alweer in bloei. Of nog steeds? Is het een vroege voorjaarsstart of een late najaarsherkansing? Biologen weten het niet meer.

„Misschien is het tijd om te concluderen dat ze het hele jaar doorgaan”, zegt Arnold van Vliet. Hij is coördinator van De Natuurkalender, een initiatief van de Wageningen Universiteit en het radioprogramma Vroege Vogels. Biologen en vrijwilligers houden het hele jaar bij wat er groeit en bloeit, wat er terugkeert van de voorjaarstrek en wat er jongen krijgt.

De belangrijkste conclusie over 2011: het groeiseizoen van planten duurde ruim een maand langer dan normaal. Het begon drie weken eerder en eindigde twee weken later. Het ‘groeiseizoen’, aldus Van Vliet, is gebaseerd op pieken in de waarneming van sleutelsoorten. Normaal duurt dat seizoen van maart tot eind oktober.

Ook het groeiseizoen van 2012 lijkt een vliegende start te maken. Typische aankondigers van het voorjaar, zoals hazelaar en speenkruid, bloeiden al in december. „Afgelopen december was het warmer dan het normaal gesproken in maart is”, zegt Van Vliet. In december was het gemiddeld 6,4 graden, tegenover 3,7 graden normaal. Hierdoor zouden ook sommige dieren eerder uit hun winterslaap kunnen komen. Overigens hoeven de planten die nu bloeien niet meteen kapot te vriezen als er de komende weken vorst komt. Er kan altijd nog een nieuwe, ‘echte’ bloei volgen.

In 2011 hadden insecten „een geweldig voorjaar”, meldt het persbericht van Natuurkalender. Ze vlogen vroeg en uitbundig. Vlinders vertoonden zich drie weken eerder dan normaal. Maar het is maar de vraag of insecteneters, zoals amfibieën en vogels, daarvan wisten te profiteren, aldus Van Vliet. Zij stemmen hun jaarlijkse cyclus veelal niet op de temperatuur af, maar op de daglengte. En die laat zich niet door het klimaat beïnvloeden.