De dominante dame maakt het goed op Tenerife

Aan het begin van het nieuwe jaar belicht NRC Handelsblad gebeurtenissen die in 2011 het binnenlandse nieuws domineerden. Vandaag: de strijd rond orka Morgan.

Het gaat goed met Orka Morgan. Negen maanden lang was de gestrande zwaardwalvis onderwerp van debat en zelfs van rechtszaken, maar sinds een maand is de rust in haar leven weergekeerd. Ze woont in dolfinarium Loro Parque op Tenerife, waar ze werkt aan haar toekomst. Met twee vrouwtjesorka’s, twee mannetjes en één kalfje.

Ze zwemmen al samen, vertelt dierenarts Niels van Elk. „Dat zegt veel. Samen zwemmen, betekent voor orka’s dat ze vrienden zijn. Het zijn sociale dieren die elkaar ook kunnen verstoten. Ze is een dominante dame dus het was afwachten of ze haar zouden accepteren.”

Van Elk redde Morgan op 23 juni 2010 uit de Waddenzee. Ze was haar familie kwijtgeraakt. Van Elk is dierenarts bij het Dolfinarium in Harderwijk. Behalve een attractiepark is het Dolfinarium een kenniscentrum op het gebied van dolfijnen en andere zeezoogdieren. Hij moet regelmatig uitvaren om gestrande vissen te verzorgen. Toen ze haar vonden, woog Morgan 430 kilo. Ze was nog jong, maar ook licht doordat ze ondervoed was. Bij haar vertrek eind november woog ze bijna 1.500 kilo.

Onmiddellijk, in juni 2010, meldden zich actievoerders die vonden dat Morgan, eenmaal aangesterkt, moest worden teruggebracht naar zee. Orka Coalitie heette de actiegroep die een proces aanspande. Van Elk en andere deskundigen verzetten zich: Morgan zou nooit meer haar familie vinden, die ergens diep in de oceaan tussen Groenland en Noorwegen moet leven. En zonder familie zou ze sterven van eenzaamheid. De rechter gaf Van Elk en zijn medestanders uiteindelijk gelijk.

Morgan kon niet in Harderwijk blijven, omdat daar geen andere orka’s leven. Er moest gezocht worden naar een dolfinarium waar ze aansluiting kon vinden bij een groep.

Van Elks grootste angst, zegt hij, was dat Morgan geïsoleerd zou raken en asociaal zou opgroeien. „Net als mensenkinderen hebben kleine orka’s een dagritme nodig en veel aandacht. We hebben dus gezorgd dat ze dagelijks twaalf dingen meemaakte, zodat elke dag voor haar een nieuwe dag zou zijn.”

Het gemak waarmee Morgan nu contact legt met haar nieuwe leefgroep, toont volgens Van Elk dat haar vrolijke karakter niet is aangetast door het verblijf van zeventien maanden in Harderwijk. „We hadden haar na een jaar al naar Tenerife willen sturen, maar door de rechtszaken die werden aangespannen, duurde het een half jaar langer.” Volgroeid is ze nog niet; ze kan bijna 4.000 kilo worden en wordt rond haar negende pas vruchtbaar.

Actievoerders suggereerden dat het Dolfinarium Morgan aan een ander attractiepark wilde overdragen om geld te verdienen. Dat is onzin, zegt Van Elk. „We hebben gewoon de beste plek gezocht. Het dolfinarium op Tenerife had al vijf orka’s, dus dan is ééntje erbij niet zo waardevol. Er zijn attractieparken waar ze staan te springen om een orka, die dus meer zouden hebben betaald, maar die hebben we niet gekozen.”

Frederiek Weeda