Waar zijn de grootste conflicten van 2012 te verwachten?

Demonstraties tegen het regime van Assad duren nog in volle hevigheid voort. Foto Reuters

Met de start van 2012 staan we aan het begin van een jaar waarin de spanningen tussen diverse bevolkingsgroepen tot grote hoogten kunnen stijgen. Deze vragen om een vooruitblik, zoals we ook vorig jaar deden. Op veel plekken staan conflicten op het punt om uit te groeien tot een explosieve confrontatie. Foreign Policy stelde een lijst op van tien locaties waar hevige conflicten, of erger, burgeroorlogen kunnen worden verwacht in het komende jaar. De lijst is hier teruggebracht tot een top drie van landen met een zorgelijk vooruitzicht voor 2012.

Syrië

Bovenaan de lijst prijkt de burgeropstand in Syrië. In ons zesluik over de Arabische Lente is de complexiteit van de politieke situatie in Syrië al uiteengezet. Velen in het land en daarbuiten wachten nog altijd op de ineenstorting van het regime van president Bashar al-Assad in de hoop op grote verbeteringen daarna. Of de verdrijving van Assad ook daadwerkelijk een vooruitgang betekent voor het land valt ernstig te betwijfelen. De polarisatie van de bevolking is versterkt in de afgelopen maanden, en groeiende. De burgeropstand duurt voort.

http://www.youtube.com/watch?v=NT7K1KxLvkk&feature=related

Aangezien de val van Assad een kwestie van tijd lijkt te zijn, groeit de angst voor grootschalige vergeldingen gericht op aanhangers van het regime. Daarmee betekent de val van Assad lang geen einde aan het bloedvergieten. Alle betrokken partijen in het conflict zien er daarnaast nu belang in zoveel mogelijk macht naar zich toe te trekken, nu de politieke verhoudingen nog onbepaald zijn. Daarnaast ligt Hezbollah op de loer in buurland Libanon. Zijn achterban kan zich aangespoord voelen om aanvallen op Israël voor te bereiden om de aandacht van het geweld in Syrië af te leiden, wat nog een factor zou betekenen die een vreedzame overgang naar een democratie in Syrië onwaarschijnlijk maakt.

De Iraanse oproerpolitie probeert een woedende menigte buiten de Britse ambassade te houden in Teheran. Foto ReutersDe Iraanse oproerpolitie probeert een woedende menigte buiten de Britse ambassade te houden in Teheran. Foto Reuters

Iran/Israël

Tussen Iran en Israël is het conflict terug te voeren op de nucleaire ambities van Iran. De sancties tegen Iran vanuit Europa en Amerika zijn sterk geïntensiveerd naar het eind van 2011 toe, maar dat leidt vooralsnog niet tot betere banden tussen deze twee naties. Iran weet steeds sterker te benadrukken dat het absoluut niet hecht aan verbetering van internationale politieke banden, of het vervaardigen van nucleaire wapens nu wel of geen doel is voor het land.

De vijandige houding van Iran groeit, en daarmee de spanning met Israël. Daarnaast zorgen de aanstaande Amerikaanse verkiezingen ervoor dat de druk op de Verenigde Staten toeneemt om Israël politiek te steunen, een mogelijke vrijbrief voor gewelddadige acties.

Vanochtend heeft Iran nog twee lange afstandsraketten afgevuurd in een reeks van beruchte militaire oefeningen. Iran dreigt momenteel de Straat van Hormuz te bezetten vanwege de sancties die tegen het land zijn ingesteld.

Afghanistan

Na jaren van sterke beveiliging, trainingsmissies vanuit Europa en de VS en humanitaire hulpverlening is Afghanistan nog altijd geen stabiele natie. In het afgelopen jaar is de situatie onveiliger geworden en de westerse aanwezigheid in provincies die in vorige jaren als veilig werden beschouwd onderstrepen deze conclusie. Het aantal zelfmoordterroristen in Kabul is volgens FP toegenomen, met als hoogtepunt de grootste aanslag sinds 2001 en verschillende aanvallen op Britse en Amerikaanse aanwezige hulpdiensten.

Archieffoto uit september 2008 van Talibanstrijders in de Afghaanse provincie Wardak. Foto AFP. Archieffoto uit september 2008 van Talibanstrijders in de Afghaanse provincie Wardak. Foto AFP.

Oorzaken voor de groeiende onrust zijn niet nieuw: president Hamid Karzai leidt het land met een combinatie van sterke zelfbescherming en machtsmisbruik. Overheidsdiensten functioneren niet of nauwelijks en de corruptie domineert politieke structuren. De vooruitzichten zijn dat een verzoening met de opstand van de Taliban nog ver weg is, die veel steun geniet van Pakistaanse intelligentiediensten. FP redeneert dat de Taliban waarschijnlijk de geplande terugtrekking van de VS afwacht in 2014, waarna de overwinning binnen handbereik is. Tot die tijd neemt het geweld waarschijnlijk alleen maar sterk toe.