Al het GELD

De Amerikaanse tekenaar Randall Munroe (28) maakte de waarde van geld zichtbaar.

De wereld van 1 tot 1.000.000.000.000 dollar.

Een kind opvoeden tot zijn zeventiende of een tochtje naar de ruimte maken met Virgin Galactic – het kost allebei ongeveer evenveel. Zo’n tweehonderdduizend dollar.

Van de prijs die de bloemen voor het huwelijk van prins William en Kate Middleton kostten kun je – als Virgin zich aan de aangekondigde prijs houdt – straks vier ruimtereizen maken.

Kijk en vergelijk zelf waar het geld in de wereld heengaat en wat je er mee had kunnen doen, met behulp van de gekleurde blokjes op deze en de volgende pagina’s. De grafieken, in dollars en duizendvouden daarvan, zijn gemaakt door de Amerikaanse striptekenaar Randall Munroe (28), beter bekend van de webcomics die drie keer per weerk op xkcd.com verschijnen. ‘Dit was een leuke (en vermoeiende) om te maken’, schreef tekenaar boven de kaart, toen hij de enorme productie in november online zette. Wat op deze pagina’s staat afgebeeld, is nog niet eens de helft van het totale werk.

Het vergt ook wat aandacht om de grafiekjes allemaal te bekijken, temeer omdat ze in het Engels zijn. De poster werd voor Amerikaans publiek gemaakt en zit vol grappen die in vertaling een stuk minder grappig zijn. De vijf kadertjes naast de vijf verschillende eenheden (dollars, duizenden dollars, miljoenen, miljarden en biljoenen – steeds drie nullen erbij) zijn bedoeld als leeshulp.

Waarom heeft Munroe al die moeite gedaan? „Ik hoorde de Tea Party steeds praten over de ‘reusachtige federale overheid’ en de Occupy-beweging over ‘de rijkste 1 procent’. Ik wilde grip krijgen op wat er nou precies aan de hand was”, mailt Munroe, die in een vorig leven als programmeur bij NASA werkte. „Dit soort kaarten helpen me zicht te krijgen op zaken waar ik veel over hoor, maar waarvan ik de context niet goed genoeg ken.”

De papieren posterversie van de kaart is inmiddels het meest succesvolle item in de webshop van xkcd. Munroe kreeg zelfs een bestelling binnen van een school, mailt hij.

In geld uitgedrukt vallen heel verschillende zaken goed te vergelijken. Ook voor Nederlanders bieden de blokjes verfrissende inzichten. Voor twee groene blokjes (2 dollar) koop je een café latte bij de Starbucks. Maar een jaar lang een café latte per dag drinken bij de Starbucks kost bijna twee oranje blokjes (1.820 dollar), veel meer dan je kwijt bent aan een smartphone-jaarabonnement inclusief telefoon.

Een blokje hier rechts op de pagina staat voor een miljoen dollar. J.K. Rowling, auteur van de Harry Potterreeks, heeft er daar duizend van, net zo veel dus als één geel blokje op pagina 6: een miljard dollar (billion). Daar kan de NASA twee shuttles mee lanceren. En een blauw blokje is een biljoen, nog eens drie nullen erbij. Australië en Nieuw-Zeeland produceren zo veel samen in een jaar, plus nog ietsjes meer.

Randall Munroe weet niet precies meer hoeveel uur hij aan de grafieken heeft gewerkt. „Er waren een boel dagen dat ik opstond, zestien uur lang economische rapporten las en dan weer ging slapen. Het document met mijn aantekeningen telde dertig afzonderlijke spreadsheets.”

De poster is gepubliceerd onder een Creative Commons-licentie en mag dus door iedereen gratis worden gereproduceerd. Nul blokjes voor de bedenker?

„Elke dollar die ik op internet heb verdiend, heb ik te danken aan iemand die een stripje van mij leuk vond en het besloot te delen met zijn vrienden”, zegt Munroe. „Alles wat delen makkelijker maakt is goed voor de zaken.” Inmiddels kan hij van de opbrengsten uit zijn webshop (posters, buttons, T-shirts) leven.

En daardoor weten we dat Coca-Cola het jaarlijks reclamebudget ook zou kunnen gebruiken om iedereen ter wereld gratis een blikje cola te geven.

Het Amazone-regenwoud is een stuk goedkoper dan het Star Wars-defensieproject van Ronald Reagan was. Ongeveer even duur is het om elk Amerikaans kind een jaar gratis naar de universiteit te sturen. „Humor is belangrijk in bijna alles wat we doen”, schrijft Munroes enige collega, Davean, die verantwoordelijk is voor het onderhoud van de website en de communicatie met de buitenwereld.

Maar kijk en vergelijk liever zelf. Xkcd maakte er niet voor niets een graphic van.