Psychiatrisch patiënt in de wijk

De overlast kan toenemen als psychiatrische patiënten een eigen bijdrage moeten betalen. Rotterdam wil dat voorkomen met ‘thuishavens’.

In de Rotterdamse Schieveenstraat klinkt met enige regelmaat aanhoudend geschreeuw. Het komt uit het huis van een vrouw aan het begin van de straat. Ze heeft een geestelijke stoornis. Als de vrouw in een psychose raakt, gilt ze het uit. Soms urenlang. „Je haren gaan er recht van overeind staan”, vertelt buurtgenoot Karin Padmos. „Als de ramen open staan, hoor je het door de hele straat. Vaak wordt de politie gebeld.” Ooit draaide de vrouw de gaskraan open. Buren werden geëvacueerd, de vrouw kon worden gered. Padmos: „Dat had ook heel anders kunnen aflopen.”

Ongeveer 145.000 mensen met een ernstige psychiatrische aandoening wonen zelfstandig. Soms zorgen ze voor overlast. Klachten variëren van het bonken op de muren tot nachtelijke scheldpartijen.

En er wordt een toename van het aantal overlastgevers voorspeld. Wegens bezuinigingen van het kabinet gaan psychiatrische patiënten vanaf volgend jaar 200 euro betalen voor een behandeling. Niels Mulder, hoogleraar openbare geestelijke gezondheidszorg aan het Erasmus MC, verwacht dat veel patiënten dat geld niet kunnen betalen. Ze laten zich dus niet meer behandelen en gaan op termijn voor meer overlast zorgen in woonwijken, zegt Mulder.

Rotterdam heeft er iets op bedacht. De stad gaat samen met zorgverzekeraar Achmea de eigen bijdrage betalen voor mensen in de bijstand. En wethouder Marco Florijn (PvdA) wil dat Rotterdam mensen met geestelijke problemen, ex-daklozen en alcoholisten gaat huisvesten in zogeheten thuishavens. Dit zijn wooncomplexen waar ze onder begeleiding kunnen wonen. Vanuit zo’n thuishaven wordt ook ondersteuning geboden aan mensen die wel zelfstandig wonen. Florijn wil volgend jaar zes van zulke complexen in Rotterdam hebben. De gemeente investeert er twee miljoen euro in, de rest wordt gefinancierd uit de AWBZ. „Zo voorkomen we overlast in de buurt en zorgen we ervoor dat deze mensen weer onderdeel worden van de wijk”, aldus Florijn.

Hoogleraar Mulder vindt het een goed idee. Een thuishaven zou de psychiatrische patiënt uit zijn isolement kunnen halen, zegt hij. „In een gewone buurt worden mensen met een geestelijke stoornis niet altijd begrepen. Van zo’n stigma heb je in zo’n wooncomplex minder last.”

In de Schieveenstraat zien ze het wel zitten. Alleen: niet in hun straat. „Dit is een woonwijk”, zegt bewoonster Floor Leemans. „Zo’n complex past hier niet. Nee, zoiets kun je beter bij een ziekenhuis neerzetten.”

„In Rotterdam heerst altijd veel angst voor dit soort projecten”, zegt Mulder. „Toen er opvanghuizen werden opgericht voor ex-prostituees en drugsverslaafden, gaf dat aanvankelijk ook veel ruis. Maar bewoners hebben nauwelijks overlast ervaren.”

Ook Florijn maakt zich geen zorgen. „Toen ik wethouder in Leeuwarden was, wilde ik een drugsopvang neerzetten. Viel helemaal verkeerd. Bewoners kwamen met doodskisten de raadzaal binnen. En wat bleek na een half jaar: ze hadden nergens last van. Zo zal het nu ook gaan.”