Massaal protest in Syrië onder het oog van waarnemers

In Syrië zijn vrijdag, deels onder het oog van waarnemers van de Arabische Liga, demonstraties tegen het bewind van president Bashar al-Assad gehouden. Het was een van de meest massale protesten sinds het uitbreken van de onrust, afgelopen maart. Honderdduizenden mensen waren de straat op gegaan.

De schattingen van het dodental als gevolg van gewelddadige confrontaties tijdens de betogingen lopen uiteen van 12 tot 22. Donderdag waren er volgens woordvoerders van de oppositie ook al veertig doden gevallen. Vrijdag vielen er onder meer vijf doden in de stad Hama en vijf in de zuidelijke plaats Deraa. Ook in Douma, een buitenwijk van de hoofdstad Damascus, demonstreerden tienduizenden mensen en kwam het tot schietpartijen.

Zoals steeds tijdens de protesten van de afgelopen maanden, viel moeilijk vast te stellen in hoeverre zulke cijfers kloppen. De Syrische regering laat niet of nauwelijks onafhankelijke buitenlandse waarnemers toe en de waarnemers van de Arabische Liga bestrijken maar een beperkt aantal plaatsen.

Hoewel veel Syriërs vrijdag juist de straat op gingen om de waarnemers te laten zien hoe massaal het verzet in hun land is, was er ook toenemende kritiek op de missie van de Liga. De leider, de Soedanese generaal Mustafa al-Dabi, had donderdag – tot woede van veel Syriërs – in een vraaggesprek met het persbureau Reuters verklaard dat de toestand in Homs, een van de plaatsen waar het deze week weer zeer onrustig was, hem niet erg verontrustte. „Op sommige plaatsen zag het er een beetje rommelig uit maar er was niets angstaanjagends.”

Rusland, dat weinig voelt voor sancties tegen Syrië, gebruikte dit commentaar onmiddellijk voor eigen doeleinden. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de toestand „geruststellend”.

Groepen die actie voeren tegen het bewind van Assad, waaronder de Lokale Coördinatiecomités, hebben echter verklaard dat sinds de komst van de waarnemers, begin deze week, in Homs en andere plaatsen in het land 130 mensen zijn gedood. Volgens de Verenigde Naties zijn er sinds maart al zeker 5.000 mensen gedood.

Kritiek was er ook van het Vrije Syrische Leger, een groep van enkele duizenden militairen die zijn overgelopen naar de oppositie. Zij klaagden erover dat ze nog altijd geen telefoonnummers hadden waarop ze de waarnemers konden inlichten over incidenten. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken liet vrijdag weten de aanwezigheid van de waarnemers nog steeds nuttig te vinden. (AFP, BBC, Reuters, AP)