Rutte blokkeerde benoeming Hoogduin als DNB-president

Lex Hoogduin. Foto NRC / Maurice Boyer

Premier Rutte heeft dit voorjaar persoonlijk de benoeming van Lex Hoogduin, de gedoodverfde kandidaat voor het presidentschap van De Nederlandsche Bank (DNB), geblokkeerd. Rutte vond Hoogduin ongeschikt voor de politieke discussie en niet in staat om de gewenste cultuurverandering bij de centrale bank door te voeren. Dat schrijft NRC Handelsblad vandaag.

De kandidatuur van Hoogduin, destijds DNB-directeur, werd tot het laatst gesteund door de top en de raad van commissarissen van de centrale bank. Na het veto van Rutte werd Klaas Knot, directeur op Financiën en oud-DNB-directeur, als compromiskandidaat naar voren geschoven. Hij werd op 1 juli benoemd als opvolger van Nout Wellink.

Het is zeer ongebruikelijk dat een premier zich zo nadrukkelijk bemoeit met de benoeming van de president van de centrale bank. Daaraan ging een ongekende machtsstrijd vooraf, waarbij DNB en kabinet lijnrecht tegenover elkaar stonden. Door Hoogduin, de door Wellink gesteunde interne kandidaat, niet te benoemen, rekenden Rutte en minister Jan Kees de Jager (Financiën, CDA) af met het als zwak ervaren optreden van DNB rond de overname van ABN Amro en de ondergang van de IJslandse bank Icesave en DSB Bank.

Rutte ontevreden over optreden Hoogduin tijdens formatie

Rutte baseerde zijn oordeel onder meer op een optreden van Hoogduin tijdens de kabinetsformatie. Op 21 juni 2010 had VVD-onderhandelaar Rutte met zijn collega’s Cohen (PvdA), Pechtold (D66) en Halsema (GroenLinks) aangezeten bij een sessie met enkele economen. CPB-directeur Coen Teulings maakte daar bezwaar tegen de geplande 18 miljard euro aan bezuinigingen. DNB-bestuurder Hoogduin wist in de ogen van Rutte die aanval van Teulings onvoldoende te pareren. Dat was voor de premier de belangrijkste reden Hoogduin bijna een jaar later te vetoën als president van DNB.

Het kabinet wilde een externe kandidaat om een cultuurverandering door te voeren. Daarbij ging het om oud-topambtenaar Kees van Dijkhuizen (VVD) van zakenbank NIBC. Een andere kandidaat, RBS-bankier en voormalig topambtenaar Jeroen Kremers (CDA), trok zich terug uit de strijd.

Wellink sloeg aanbod om voorzitter Rabobank te worden af

Uit het onderzoek van deze krant blijkt ook dat Wellink in 2008 een aanbod kreeg om bestuursvoorzitter te worden van de Rabobank. Hij bleef uiteindelijk bij DNB in verband met de bankencrisis en het grote aantal wijzigingen in de DNB-directie.

Premier Rutte heeft nog wel een poging gedaan om Lex Hoogduin voor DNB te behouden, gezien diens ruime internationale monetaire ervaring. Op instigatie van de premier heeft Knot daar met Hoogduin over gesproken. Die bleef bij zijn besluit om de bank te verlaten.

Morgen in NRC Weekend de reconstructie ‘Hoe de politiek weer greep kreeg op DNB’, een verhaal op basis van gesprekken met een groot aantal hoofdrolspelers.

    • Cees Banning, Melle Garschagen en Egbert Kalse