Oesters in verzet

Het is een wedstrijd. Het publiek speelt mee maar kan niet zien wie wint. Dat weet, vraag niet hoe, over een paar dagen een marktonderzoeksbureau dat de uitslag bekendmaakt in een vakblad voor kruideniers. Wie heeft met feestdagen gewonnen, Albert Heijn of Lidl? Vorig jaar was het Lidl, volgens vraag niet wat voor onderzoek. Een wedstrijd in omzet in feestdagenvoer. Dure etenswaren, of, zoals bij Lidl, etenswaren waar men doorgaans veel voor betaalt, maar die de stuntkruidenier ‘toegankelijk’ maakt voor armelui. Bisque d’ homard kant-en-klaar in een melkfles, voor de prijs van een ontbijtkoek.

Albert Heijn had een gerijpte ham uit Spanje voor 150 euro, Lidl vroeg er eenderde van dat bedrag voor. Het waren niet dezelfde hammen, maar de geblinddoekte proever kon al kauwend niet zeggen welke de Heijn was en welke de ordinaire.

Aldi doet ook mee. Met onder meer Jakobsschelpdieren zonder schelp in een doosje. Dat zou men vijf jaar geleden niet voor mogelijk hebben gehouden, coquilles Saint Jacques bij Aldi. Inmiddels zijn oesters al bijna gewone waar geworden in de supermarkt.

Lidl begon er net voor Kerstmis mee. Twaalf oesters voor 6 euro in een hermetisch afgesloten plastic bak waarin extra zuurstof was gespoten om het de oesters beter naar de zin te maken.

Goede oesters uit Yerseke, maar grof van schelp, slordige sortering en vooral: niet open te breken. Tenminste, niet door een normaal mens met een gewoon oestermes. Het leken wel wilde van de Waddenzee, ook niet open te maken met klein gereedschap.

Twee jaar geleden waren er plotseling twee oestermachines te koop. Nederlands ontwerp. Een Limburgse chef, W. Rekko, liet de Rekko bouwen in China. Hetzelfde deed de Rotterdamse architect V. Veldhuijzen van Zanten die samenwerkte met vishandelaar Schmidt in Rotterdam. Zijn machine wordt de Schmidt Oyster Opener genoemd. Hij is bij onder meer Oldenhof te koop met kookwinkels in Hilversum, Amersfoort en Zwolle en bij Duikelman in Amsterdam. 300 euro. De Rekko kost bij Potten & Pannen in Utrecht 345 euro. Primitiever is een oesterbreker bij onder meer En Garde in Den Haag voor 126,40 euro. Mooi en na enige oefening, met een kogelwerende handschoen aan (100 euro), te gebruiken bij koppige oesters.

Maar er zijn al oesters op de hoogte van het bestaan van mechanische openers. Ze treiteren terug. Toen de ontwerper van de Schmidtmachine hem kwam demonstreren, kwam ook de Rotterdamse visboer zelf mee. Met een mand oesters. En uitgerekend die oesters hadden zich tegen het geweld gewapend. Een sterke krul sloot de opening tussen de twee schelpen van de oester af, precies daar waar het mes van het apparaat binnengedreven had moeten worden.