Liz' diamanten zijn ieders vriend

Nooit leverde een veiling van een privécollectie juwelen zoveel op als die van de filmdiva Elizabeth Taylor. Er was tot in China aan toe vraag naar.

An undated handout photograph of 'The Elizabeth Taylor Diamond', a 33.19 carat diamond ring which is part of the upcoming auction of the late actress' jewelry, clothing, art and memorabilia at Christie's Auction house in New York City, December 1, 2011. The iconic diamond ring that was a gift from Taylor's storied romance with Richard Burton is estimated to sell for $2.5 million to $3.5 million. The Collection of Elizabeth Taylor auction will take place December 13, 2011 at Christie's. REUTERS/Handout (UNITED STATES BUSINESS) FOR EDITORIAL USE ONLY (ENTERTAINMENT SOCIETY) BUSINESS) FOR EDITORIAL USE ONLY NO SALES. NO ARCHIVES. FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS REUTERS

Ze zou zich in haar graf hebben omgedraaid. Lachend. Want Elizabeth Taylor hield van spektakel. En een spektakel was het. Vorige week vond de langverwachte veiling van 190 juwelen, tientallen jurken, jasjes en kaftans, tweehonderd handtassen en andere memorabilia van het Hollywood-stijlicoon plaats. In maart van dit jaar overleed ze, op 79-jarige leeftijd.

In totaal bracht de veiling, die vier dagen duurde, 119 miljoen euro op. Daarvan was 105 miljoen voor haar juwelen. Met die opbrengst, de hoogste voor een privécollectie juwelen ooit, verpulverde Liz Taylor postuum het oude record van 50 miljoen dollar. Dat stond op naam van de hertogin van Windsor, in 1987.

Hoofd marketing van kunstbeurs Tefaf, Titia Vellenga, is niet heel verbaasd over de opbrengst. „De herkomst van een object is zeer belangrijk. Dat bepaalt in verregaande mate de prijs, of het nu gaat om een beeld, een schilderij of een ring. En gaat het om objecten van beroemdheden, dan draait het om prestige. Je koopt niet alleen een object, je koopt ook een deel van het aanzien.”

Ook gaat het om emotie. Dat is moeilijk in geld uit te drukken, maar, zegt Vellenga: „Uiteindelijk kan de emotionele waarde zich omzetten in intrinsieke waarde. Vooral als zo’n juweel vervolgens wordt gedragen door een andere bekende vrouw. Dan wordt het alleen maar meer waard.”

Een voorbeeld is de La Peregrina-parel. De parel was in handen van beroemde koningen en koninginnen én van Napoleon, voor Richard Burton hem aan zijn vrouw gaf, Elizabeth Taylor, voor haar 37ste verjaardag. Vorige week ging de parel, inmiddels vervat in een halsketting, voor 11,8 miljoen dollar van de hand, bijna vier keer de geschatte waarde.

Edelstenenexpert Peter Groenenboom, die in het verleden voor Christie’s edelstenen onderzocht en taxeerde, was ietwat verbaasd over de opbrengst. „Op zichzelf zijn de stenen natuurlijk veel minder waard.” Maar, weet ook hij, de ‘kale’ waarde van een edelsteen doet er niet toe. Tenminste, niet alles. In dit geval bepaalde de sterrenstof die over de juwelen, jurken en tassen neerdaalde, de prijs.

Maar dan doemt de vraag op of de kopers geen kat in de zak hebben aangeschaft. Want zullen haar ringen en kettingen over honderd jaar, als de actrice niet meer is dan een herinnering aan een ver verleden, aan waarde hebben ingeboet? Nee, zegt Groenenboom. „Sterrenstatus verbleekt niet. Een enkel stuk zal wellicht minder waard blijken te zijn. Dan is de kwaliteit wellicht toch niet zo goed. Maar over het algemeen zal de prijs stijgen. Het zijn hooguit de economische omstandigheden die ervoor kunnen zorgen dat een edelsteen minder waard wordt.”

Ook Vellenga van kunstbeurs Tefaf gelooft niet in waardevermindering. „De geschiedenis kleeft voor altijd aan het object.” Bovendien, wie vergeet er nu Liz Taylor?

Dat haar bezittingen, vooral de juwelen, werden geveild, lag in de lijn der verwachting. „Ik hoop dat degene die een stuk koopt er even veel van houdt als ik, en dat hij zich realiseert dat een juweel een tijdelijk cadeau is”, schreef de actrice in haar boek My Love Affair With Jewelry (2002). In navolging van die gedachte, en om een maximale hype te creëren, liet veilinghuis Christie’s de collectie de afgelopen maanden onder zware bewaking over de wereld toeren, naar onder andere Dubai, Moskou, Parijs en Hongkong. Overal vormden zich lange rijen.

Het publiek kwam vooral om haar juwelen te bewonderen. Acht keer trouwde Taylor, twee keer met Richard Burton, en in veel gevallen kreeg ze bij die gelegenheid een edelsteen. Al kreeg ze ook juwelen op minder spectaculaire momenten: toen ze oma werd bijvoorbeeld, of toen ze een potje tafeltennis won.

De veiling, in New York, was in de stijl van Liz Taylor zelf: extravagant. Maar bijna geen van de aanwezigen verliet het pand met een item van Taylor; ook de afgevaardigde van het Islamic Art Museum uit Kuala Lumpur, die was gekomen om de Taj Mahal-diamant te bemachtigen, ging met lege handen naar huis. De uiteindelijke prijs, 8,8 miljoen dollar, was boven zijn budget.

Taylors eigendommen bleken uiteindelijk vooral naar telefonische bieders te gaan. Die waren veelal anoniem, al weten we wel dat veel van hen uit Azië kwamen, met name uit China. Logisch, zegt Vellenga. „In 2006 speelden Chinezen nog geen rol op de globale kunstmarkt, in 2010 hadden ze een aandeel van 23 procent. Toen bezetten ze de tweede plaats, na de Verenigde Staten.”

Maar wat wil een Chinees met de gouden Chanel-tasje van Liz Taylor? En waarom biedt hij op haar glimmende Dior-avondjurk (die overigens voor 362.500 dollar naar ‘een Amerikaans museum’ ging). De filmster veroverde immers de wésterse wereld met haar films, liefdes, bizarre uitspattingen en lyrisch gedrag. In de Chinese film- en entertainmentgeschiedenis speelt ze geen rol van betekenis.

Maar zo werkt het niet. „Chinezen kijken óók Hollywood-films”, lacht Vellenga. Belangrijk voor de waarde van een voorwerp is de herkomst, zegt ze. Het koffieservies dat Tsaar Nicolaas II ooit aan Keizer Karel II schonk, ging onlangs naar een Chinese koper. „Omdat het een bijzonder verhaal is. En omdat het een mooi servies is.” Daarbij, ook Chinese kopers zijn zich ervan bewust dat het om gewilde objecten gaat.

Elizabeth Taylor heeft een record gevestigd: de veiling van haar privécollectie juwelen heeft het meeste opgebracht. En ook haar verzameling haute couture bracht het nodige op; 2,6 miljoen dollar. Naar verluidt gaat de totale opbrengst naar de mede door Taylor opgerichte American Foundation for AIDS Research.

    • Yaël Vinckx