Hersenscanner Top 2000

Muziek is de enige echt abstracte kunst. Want hoe kan het dat een combinatie van geluidstrillingen ons direct in het diepste van onze ziel kan raken? Bedenk hoe vreemd: we raken ontroerd door de trillingen van een metalen snaar, of worden blij van het resoneren van lucht in een koperen buis. Het is zelfs universeel: koeien geven meer melk op Mozart.

Muziek is ook altijd goed voor een pittige discussie. Als Matthijs van Nieuwkerk een rondje langs het publiek doet weet iedereen meteen het antwoord op zijn vraag naar de beste disco- of rockplaat aller tijden. En natuurlijk moet niet ‘Bohemian Rhapsody’ maar ‘Stairway to Heaven’ in de Top 2000 op nummer één!

De beste plaat. Wat is dat? In Amerika hebben ze op dat soort vragen altijd een simpel antwoord: dat is de meest verkochte. Maar wat zijn de ingrediënten van een hit? Achteraf is het makkelijk. Zo blijkt dat veel beroemde nummers gebruikmaken van het akkoordenschema C G Am F: Let it be, No Woman no Cry en nog vele andere. De ontdekker van dit geheim maakte zelf ook een nummer. Niet om aan te horen. Zo simpel is het dus niet.

Zelfs als het nummer er is, is het niet altijd makkelijk de kaskraker te herkennen. It’s Raining Men werd eerst afgewezen door Diana Ross, Donna Summer en Cher alvorens het werd opgenomen door de Wheather Girls en zes miljoen stuks verkocht. Het uiteindelijke oordeel van het publiek lijkt moeilijk te voorspellen, zelfs door kenners.

Misschien komt daar nu verandering in. Gregory Berns en Sara Moore van Emory University legden 27 jongeren in de MRI-scanner en lieten honderden clips horen van nieuw uitgebrachte nummers. Vervolgens wachtten ze drie jaar. Sommige van die nummers werden hits, andere een flop. Kon dat uit de hersenscans van toen worden voorspeld? Het bleek dat vooral de muziekstukjes die de nucleus accumbens – het beloningscentrum van het brein – activeerden later een grote kans hadden een hit te worden. Grappig detail: aan de hand van de mening van de jongeren kon totaal niet worden voorspeld wat een hit werd en wat niet.

Blijkbaar raakt een hit een gevoelige snaar diep in ons brein, zonder dat we het meteen doorhebben. Die snaar is zo universeel dat het meten van de hersenen van een handvol jongeren voldoende is om te voorspellen welke plaat een hit wordt in de hele VS. De hersenscanner als onmisbaar attribuut in elke opnamestudio. Sara Moore heeft naar verluidt een mooie baan bij Sony Records aangeboden gekregen.

Victor Lamme

    • Victor Lamme