De beste televisie van november en december

Met drie programma’s in de (altijd betwistbare) topvijf van de afgelopen twee maanden is het vooral een zendgemachtigde die eruit springt. Het lijkt wel of de Humanistische Omroepstichting (HUMAN) besloten heeft eens goed te vlammen, voordat ze verplicht wordt te fuseren.

Vermoedelijke huwelijkspartner is de VPRO, waarmee al redelijk onbekommerd samengewoond wordt. Ze moeten elkaar gevonden hebben in vrijzinnigheid, gevoel voor kwaliteit en vooral maatschappelijke urgentie. Dat laatste is bij de HUMAN nu zichtbaarder dan bij de VPRO.

Twee goede VPRO-programma’s die de eregalerij nipt misliepen, tendeerden in dezelfde richting. Sunny Bergman verkende met ruime persoonlijke inzet (en het risico voor schut te gaan) in The sunny side of sex andere vrouwelijke rollen in Chinese, Cubaanse, Indiase en Oegandese subculturen.

Ook Wilfried de Jong is nooit bang om zichzelf volledig in de strijd te gooien. Het nieuwe format voor een talkshow Motel De Jong moet zijn ware vorm nog vinden, maar biedt mogelijkheden om onverdachte kanten van overbekende gasten te onthullen.

Ook een eerste stap is het debuut van arabist Esmeralda van Boon als zelfstandig programmamaker. Ze ondersteunde voor Nieuwsuur Jan Eikelboom bij reportages uit Kairo en Benghazi. In Voorbij de Arabische lente (NTR) keerde ze terug naar Jemen, Tunesië, Marokko en Libië, en maakte verfrissende achtergrondverslagen, misschien juist des te meer door een zekere onhandigheid in de loopjes en stand-uppers. Doodzonde om dit unieke project op zondagmiddag recht tegenover Buitenhof te programmeren.

5. Moordverhalen (HUMAN). Documentaire reconstructies van geweldsmisdrijven zijn in de mode en geliefd bij kijkers. Deze serie van Michiel van Erp is terughoudend, schrander en tot nu toe de beste in zijn soort.

4. Mixed Up (NCRV). Paula van der Oests ultralichte, soms bijtende dramaserie over de redactie van een vrouwentijdschrift in economische (en persoonlijke) transitie.

3. O’Hanlons helden (VPRO). Spin-off van de Beagle-serie bevalt veel beter. Met excentrieke reiziger Redmond O’Hanlon in het spoor van de 19de-eeuwse onderzoekers. Roel van Broekhoven en Maaik Krijgsman hebben ook een internationale hit in handen.

2. Duivelse dilemma’s (HUMAN). Inhoudelijk, dramatisch en in de vormgeving zeer geslaagde korte reeks single plays over actuele kwesties: het geweten van bombarderende militairen, de onmacht van ontwikkelingswerkers.

1. Het proces Wilders (HUMAN). Voorbeeldige journalistieke reconstructie van recent proces, door Hans Hermans en Martin Maat. Verschillende primeurs, ruime medewerking van rechtbank en OM.