De beste films van 2011 volgens onze filmcritici

Actors Jean Dujardin (L) plays George Valentin and Berenice Bejo plays Peppy Miller in a scene from the film "The Artist" in this undated publicity photograph released to Reuters December 15, 2011. Silent movie "The Artist" painted a pretty picture at the Golden Globe nominations on Thursday, leading all movies with six nods including best film comedy or musical in the race to Hollywood's Oscars. REUTERS/Courtesy The Weinstein Company/Handout (UNITED STATES - Tags: ENTERTAINMENT) NO SALES. NO ARCHIVES. FOR EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS De acteurs Jean Dujardin en Berenice Bejo in een scène van The Artist. Foto Reuters / Courtesy The Weinstein Company

De beste films van 2011. Voor de filmcritici van NRC Handelsblad waren onder meer The Artist, Drive en Les Amours Imaginaires hoogtepunten. Over Von Triers Melancholia zijn de meningen verdeeld.

Coen van Zwol:

1. The Artist. Regie: Michel Hazanavicius. Knap, geestig en ontroerend, deze zwijgende ode aan Hollywood. Over de liefde tussen een dalende en rijzende ster bij de komst van de geluidsfilm. Gedurfd, superieur uitgevoerd: een meesterwerk.
2. Melancholia. Regie: Lars von Trier. Bijna té mooi, deze bitterzoete, wagneriaanse ondergangsmeditatie van Von Trier. Twee zusjes en een blauwe planeet.
3. Drive. Regie: Nicolas Winding Refn. Uniek gestileerde misdaadfilm over even coole als lege held, gelardeerd met retrosynthipop. Choquerende afwisseling van rust en spastisch geweld.
4. Black Swan. Regie: Darren Aronofsky. Seksueel ontwaken van prima ballerina in draaikolk van zinderende lichaamshorror.
5. Tree of Life. Regie: Terrence Malick. De zin van het leven: naast Monty Python is Malick de enige die het kan verfilmen. Edelkitsch? En wat dan nog? Hij meent het.

Tegenvaller: New Year’s Eve. Grote namen douwen rond Oud en Nieuw hun tong in een bekende mondholte. Extreem cynische, stroperige ensemblefilm is zo zoet dat het glazuur je van de tanden spat. Een belediging, deze geparfumeerde drol.



Peter de Bruijn:

1. A Separation. Regie: Asghar Farhadi. Spannend scheidingsdrama schetst tegelijk een verpletterend beeld van gestagneerde verhoudingen in Iran.
2. Black Venus. Regie: Abdellatif Kechiche. Confronterende lijdensgeschiedenis van Saartjie Baartman, de vrouw die als Hottentot op de kermis werd tentoongesteld, door wetenschappers bepoteld en door pooiers geëxploiteerd.
3. The Fighter. Regie: David O. Russell. Veel meer dan een voortreffelijke boksfilm: ook een humoristisch, eerlijk portret van familie.
4. Mistérios de Lisboa. Regie: Raoul Ruiz. Raadsels verpakt in een mysterie in een lang en eigenzinnig kostuumdrama van de dit jaar overleden overleden Chileens-Franse regisseur.
5. Les Amours Imaginaires. Regie: Xavier Dolan. Hoogst romantische film van Canadees wonderkind, over schijn en wezen van prille liefde.

Tegenvaller: De president. Regie: Erik de Bruyn. Hemeltergende poging tot multiculti-satire over knuffelallochtoon in het kwadraat, die het van aspergesteker tot staatshoofd schopt.



Dana Linssen:

1. The Turin Horse. Regie: Béla Tarr. Sinds jaar en dag maar één criterium: welke films die het afgelopen jaar zijn uitgebracht wil ik herzien en in welke volgorde? Deze aAlleen al om die openingsscène, die manische tocht met die kar en dat afgeranselde paard over de poesta’s. En dan moet het einde van de wereld nog beginnen.
2. Drive. Regie: Nicolas Winding Refn. Een autofilm in z’n meest pure vorm. Alleen nog gebruikmakend van de visuele retoriek en poëzie die het genre eigen is en verder geen overbodige ruis.
3. Fleurs du mal. Regie: David Dusa. Dook op zoveel festivals in Nederland op dat het bijna een echte release werd. De eerste film waarin sociale media een echt functionele rol hebben. Over de liefdesgeschiedenis tussen een Noord-Afrikaanse free runner en een Iraanse studente. Gestrand in Parijs. Nabij en mijlen ver weg. Politiek en romantisch.
4. The Artist. Regie: Michel Hazanavicius. En daarna meteen door naar Singin’ in the Rain.
5. Occupy Wall Street. Diverse online films, diverse makers o.a. Jem Cohen, Ken Jacobs, Martha Colburn, Jonathan Demme. Filmmakers die deden wat gedaan moest worden. Camera oppakken. Erbij zijn. En aan de rand staan. Filmen. Reflecteren. Noodzakelijke cinema.

Tegenvaller: De slechtste films zijn cynische, onverschillige producties die het laatste restje plezier en inspiratie hebben ingeruild voor kille berekening. Of ze nu I Don’t Know How She Does It of New Year’s Eve heten.

André Waardenburg:

1. The Artist. Regie: Michel Hazanavicius. Humorvolle hommage aan de kunst van de stille film is veel meer dan een knappe pastiche. The Artist doet filmgeschiedenis herleven en weet ondertussen ook flink te ontroeren.
2. Poetry. Regie: Lee Chang-dong. Hoe kan een wereld die vies, groezelig en walgelijk is tegelijkertijd mooi zijn? Het prachtige Poetry is een pleidooi scherp en liefdevol om je heen te kijken.
3. Jane Eyre. Regie: Cary Fukunaga. Atmosferische vertelling van de klassieker van Charlotte Brontë. Sterke titelrol van 21-jarige Mia Wasikowska en fraaie muziek van Dario Marianelli.
4. Les Amours Imaginaires. Regie: Xavier Dolan. Extreem gestileerde, frisse film van talent Dolan (1989) over de wispelturige aard van liefde en verlangen.
5. Tomboy. Regie: Céline Sciamma. Meisje doet alsof ze een jongen is in ingehouden film die op imponerende wijze de leefwereld van kinderen evoceert.

Tegenvaller: Sucker Punch. Regie: Zack Snyder. Foute film is vooral een excuus om eens lekker een vijftal schaars geklede meisjes op te voeren die het met een flink arsenaal wapentuig opnemen tegen draken, zombies en samoerai. Veel visueel geweld, maar buitengewoon saai.

http://youtu.be/3ww0Ka08LSs

Joyce Roodnat:

1. Pina 3D. Regie: Wim Wenders. Wenders wist het genie van dansfenomeen Pina Bausch te kraken en te raken. Eindelijk is het 3D-procédé geen franje, maar een factor van belang.
2. Balada triste de trompeta. Regie: Álex de la Iglesia. Via een vete in een circus in de jaren 70 verbeeldt deze film wat het Francoregime in Spanje aanrichtte. Teder, ijselijk en surrealistisch.
3. We Need To Talk About Kevin. Regie: Lynne Ramsay. Een horrorfilm zonder horror, een moederfilm zonder zoon, want die is een psychopaat. Over de wanhoop, de weerzin, en de liefde (ja toch!) over en weer. Tilda Swinton bewijst andermaal haar klasse.
4. Midnight in Paris. Regie: Woody Allen. Vederlicht lijkt deze fantasie, maar het is een even vrolijk als wijs essay over de plicht het eigen talent te volgen waar het wil gaan.
5. Carnage. Regie: Roman Polanski. Polanski regisseert als geen ander het ontwakende monster in nette mensen wier fatsoen op de proef wordt gesteld. En hij haalt het beste uit vier acteurs die al zo goed waren.

Tegenvaller: Melancholia. Regie: Lars von Trier. Opgeblazen humbug over het einde der tijden. Of gaat deze film over een vrouw met een zware depressie? Die reduceert vrouwenhater Von Trier dan tot pittoresk sentiment. Tot kitsch dus.

    • Marije Willems