Zelf thuis aan Stanford studeren: via internet kan het - gratis

De Amerikaanse universiteit Stanford biedt sinds dit najaar online vakken aan. Een NRC-redacteur deed mee. Samen met duizenden anderen studeerde ze af.

Komend semester gratis een digitaal diploma halen aan de faculteit Geneeskunde van de Amerikaanse Stanford-universiteit, voor het vak anatomie? Wekelijks huiswerk maken en tentamen doen in het vak groene bouwkunde bij Civiele Techniek? Schrijf je in: class-central.com.

Daar staan zestien verschillende vakken die de topuniversiteit in Californië vanaf januari gratis aanbiedt, na een succesvolle eerste online collegereeks van de faculteit Informatica. Die bood dit najaar drie vakken online aan: introduction in artificial intelligence (AI), machine learning en databases. De stof, speciaal opgenomen voor het online publiek, was dezelfde als die in de echte collegezalen in Palo Alto.

De belangstelling bleek enorm. Voor AI schreven zich 160.000 studenten in, uit bijna alle landen ter wereld. Ik ook, om de potentie van online onderwijs te ervaren en te beschrijven in deze krant. Tien weken lang deden wij wekelijks huiswerk, dat door een robot werd nagekeken en direct na deadline beoordeeld. Halverwege november en afgelopen weekend verschenen tentamens online, die binnen 72 uur moesten worden afgelegd.

En nu ben ik geslaagd, samen met zo’n 18.000 anderen. Nog eens 5.000 mensen volgden colleges zonder huiswerk te doen. Doorgerekend één op de zeven inschreven studenten ontving gisteren een diploma. Een gecertificeerd pdf’je.

De geslaagden beantwoordden gemiddeld 83 procent van de vragen goed. De 218 studenten in Palo Alto die dezelfde stof kregen, deden het nog iets beter: 93 procent.

Ik haalde maar net aan een voldoende, met 60 procent – ik vond het niet makkelijk en vooral heel veel. Maar een Toyota Prius die zelf kan invoegen op de snelweg, een website die raadt in welke taal ik aan het tikken ben: ik snap inmiddels ongeveer hoe het kan. Kansrekening is de basis voor alles. Andere belangrijke concepten: Bayes-networks. Particle filters. Hidden Markov Models. Excuses voor het Engels, dat was de voertaal.

Twee grote namen uit het veld verzorgden de lessen: de wat verlegen professor Peter Norvig, die jarenlang algoritmes voor Google’s zoekmachine ontwikkelde, en de goedlachse Duitse professor Sebastian Thrun, die de bouw van robotauto’s tot levensdoel heeft verheven „omdat er jaarlijks een miljoen doden in het verkeer vallen”. Thrun is hard op weg te bewijzen dat robotauto’s veiliger rijden dan mensen. Ook dit project valt inmiddels onder Google.

In het college over hoe computers camerabeelden interpreteren, pakt Thrun zijn smartphone, legt die op het bureau voor zich en zet de filmcamera aan de voorkant aan. En dan zien we eindelijk hoe de online lessen worden gefilmd: met een cameraatje dat aan een statief boven het bureau van de docent hangt.

Zoals de robotauto zich eerder in aanwezigheid van een reporter van The New York Times vastreed in een modderpoel, zo ging ook bij het onderwijsexperiment niet alles in een keer goed. Regelmatig waren er netwerkproblemen. Maar nu, na het laatste examen, is er geen student die daar nog over klaagt. Op alle sociale netwerken, waar studenten elkaar vonden, overheerst het enthousiasme. Een bijzondere ervaring, waardoor ook degenen die niet op Twitter (@aiclass) kunnen pronken met een score van honderd procent, tevreden zijn.

Op het digitale bedankkaartje voor de docenten, dat deze week rondging op Twitter en Facebook, schrijft Debbie Schlossman uit Boston: „Ik ben een oogchirurg zonder ervaring met computers. Ongelofelijk dat jullie zo’n breed publiek hebben weten te bereiken. Hoewel ik niet alle concepten begrijp, heb ik veel geleerd en ik vind het fascinerend.” Een Indiase jongen zegt dat de cursus zijn leven heeft veranderd: hij weet nu wat hij wil, en dat hij dat kan.

Wat heeft Stanford hier aan gehad? De mogelijkheid om wereldwijd talent te scouten, dat in elk geval. De duizend studenten met de hoogste resultaten hebben een mail gekregen met het verzoek hun cv op te sturen. Misschien krijgen zij een baan in Silicon Valley, of elders in het uitgebreide netwerk van de docenten.

Voor de naamsbekendheid van Stanford is het ook goed – belangrijk voor een universiteit die afhankelijk is van privaat geld. Ook het Massachussetts Intitute of Technology begint komend voorjaar met online cursussen waarvan het huiswerk wordt nagekeken (MITx). Het grote verschil met Stanford: geen wekelijkse deadlines. En dus ook geen grote gemeenschappelijke klas die lief, leed en college-aantekeningen deelt en nu zelfs T-shirts laat drukken als souvenir, met de tekst: #ai-class of 2011.