Wij willen Turkse tv

Er gaat te veel subsidie naar slecht bezochte moskeeën en corrupte culturele verenigingen.

Stop dat geld liever in een multicultureel tv-aanbod.

Het politieke beleid ter bevordering van de multiculturele samenleving bestaat momenteel voornamelijk uit het verstrekken van subsidies aan verschillende etnische groeperingen, zodat ze hun eigen faciliteiten op kunnen richten. Helaas heeft dit een overschot aan slecht bezochte moskeeën en culturele verenigingen veroorzaakt. Te veel moskeeën verslinden belastinggeld, terwijl het moskeebezoek afneemt. Tien jaar geleden ging 47 procent van de Nederlandse moslims nog minstens een keer per maand naar de moskee, nu is dat 35 procent.

Voor culturele stichtingen geldt dat een groot gedeelte slechts op papier actief is. Te vaak horen we verhalen over corrupte bestuursleden die de subsidiegelden in hun eigen zak steken. Daarom moeten subsidieaanvragen veel strenger gecontroleerd worden. Als een vereniging of stichting een activiteit voor maar 25 tot 50 deelnemers organiseert, is dat niet levensvatbaar. Ledenaantallen moeten een grotere rol gaan spelen bij het beoordelen van subsidieaanvragen. Als een vereniging of moskee te weinig leden heeft, kan je er wel geld in blijven pompen, maar het blijft een zinkend schip.

In gebieden waar islamitische inwoners een meerderheid vormen, denk aan de Haagse wijk Schilderswijk of het Utrechtse Lombok, kan de overheid overwegen om een neutrale moskee op te richten. In plaatsen waar dit niet het geval is, zijn particuliere inzamelingsacties voldoende. Indien genoeg moslims daadwerkelijk een moskee willen, dan moeten ze dit ook laten blijken.

Om een multiculturele samenleving te bevorderen, moet men de migranten het gevoel geven dat ze een belangrijk onderdeel zijn van de Nederlandse samenleving. Dus wat moet er dan wel gesubsidieerd worden door de Nederlandse overheid? Erg simpel: televisie. Je kan denken aan een tweetalige zender voor bijvoorbeeld Turkse Nederlanders. En dan niet één die om zeven uur ’s ochtend op een zondag uitzendt als er toch niemand kijkt, maar op een redelijke tijd die men mag verwachten voor een bevolkingsgroep van ruim 450.000 mensen.

Kijk eens naar de huidige zendverdeling op de Nederlandse televisie. Hebben we echt vier Duitse zenders (ARD, ZDF, WDR, ARTE) en drie Britse zenders (BBC 1, BBC 2 en BBC World) nodig? Wonen er echt zo veel Duitsers en Britten in Nederland? Of horen de Duitse en Britse immigranten misschien meer bij Nederland dan de Turkse en Marokkaanse? Aan de andere kant heeft Frankrijk slechts één vertegenwoordiger op de Nederlandse televisie met TV5, kan dit ook niet met de Duitse zenders? Is vier eigenlijk niet erg overdreven?

Migrantenaantallen zouden een rol moeten gaan spelen bij de beschikbaarheid van buitenlandse zenders op de Nederlandse televisie. Twee Turkse zenders en één Marokkaanse en/of Arabische (uiteraard met Nederlandse ondertitels en een duidelijke nadruk op Nederland in de programmering), dat lijkt me voldoende. Helaas besloot Nederland (middels de Programmaraad) om juist de Turkse en Marokkaanse zenders uit de lucht te halen in cruciale gebieden als Utrecht, Amsterdam, Eindhoven, Nijmegen et cetera. Waarom is mij een compleet raadsel. Het Turkse TRT INT had veel hogere kijkcijfers dan de vier de Duitse zenders bij elkaar.

Hetzelfde principe zou bij het studieaanbod van universiteiten gehanteerd moeten worden. Tot 2006 was er op de Universiteit Utrecht een invloedrijke faculteit Arabisch, Nieuw-Perzisch en Turks (ANPT), met daarin een vakgroep Turkologie waar jaarlijks ongeveer dertig studenten aan deelnamen. Beduidend hoger dan het aantal studenten dat Keltische Taal en Cultuur studeerde, namelijk twee. Toch werd ANPT afgeschaft en Keltisch niet, met het argument dat de universiteit zich wilde richten op de westerse cultuur. Ook de Radboud Universiteit Nijmegen heeft onlangs het vak Turkologie opgeheven. Juist omdat er een vrij grote gemeenschap Turken in Nederland woont, kunnen deze afgestudeerde turkologen een belangrijke rol spelen in de integratie van deze groep in Nederland.

Het is onbegrijpelijk dat er subsidiegeld verdwijnt in de zakken van corrupte bestuursleden, terwijl tegelijkertijd zulke belangrijke opleidingen worden opgeheven.

Wordt het niet eens tijd om pragmatisch naar de multiculturele samenleving te kijken?

Armand Sag is promovendus geschiedenis en bestuursvoorzitter van het Instituut voor Turkse Studies in Utrecht. Daarnaast is hij adviserend lid van Stedelijk Adviesorgaan Interculturalisatie (Saluti) bij de Gemeente Utrecht.