Retro viert het nabije verleden

Om wanhopig van te worden: alles is eerder gedaan. Steeds als je denkt iets origineels in handen te hebben, duikt er een voorganger op. Het is een oud probleem in de kunsten dat in onze tijd enorm is gegroeid. Het verleden torent nu hoog boven het heden uit.

Het is de schuld van internet, natuurlijk. Boeken en oude schilderijen lieten zich wegstoppen in bibliotheken en depots. Muziek was na afloop van een concert verdwenen. Over oude toneelspelers spraken de vakgenoten nog lang na, maar na een paar decennia was er niemand meer die ze echt had gezien.

Die tijd is voorbij. Het verleden is even bereikbaar als de actualiteit. Over de invloed daarvan, over de voor- en de nadelen, gaan de artikelen in dit themanummer van het Cultureel Supplement.

Wie vandaag een popbandje begint of naar de toneelschool gaat, heeft het verleden onder handbereik in zijn iPhone. Er is zoveel van dat vroeger zo verre verleden in ons heden doorgedrongen, dat de Britse popjournalist Simon Reynolds er een boek over publiceerde dat hij Retromania noemde. Volgens hem zijn we de afgelopen tien jaar steeds ernstiger verslaafd geraakt aan dat verleden. Er is niets nieuws meer, alles is gerecycled verleden.

Wat vroeger onschuldige nostalgie was voor liefhebbers, is nu een massabeweging van over elkaar heen buitelende retromodes.

Leve YouTube, leve Spotify en leve internet, is wat de makers zeggen. Wat is er heerlijker dan al het voorgaande bij de hand te hebben en proberen het te overtreffen. Ook het publiek is blij. Liefhebbers van klassieke muziek kunnen luisteren naar alles wat ooit op plaat, band, cd of mp3 is vastgelegd.

Om dit moment in deze tijd van Oud en Nieuw te vieren, verkennen we in dit Cultureel Supplement waar de strijd tussen verleden en heden zich in de kunsten afspeelt.

    • Dirk Limburg