Het koninkrijk van de gepekelde augurken

Zjenja en haar man Pasja hebben een zuurstal, een koninkrijk van gepekelde augurken, scherpe pepertjes, ingemaakte kool, komkommers, wortels, knoflookstengels, paddestoelen en tomaten. Iedere vrijdag en zaterdag staan ze op het marktje tegenover mijn huis.

Zjenja en Pasja komen uit een boerendorp, 120 kilometer van Moskou, waar ze met hun drie kleine kinderen wonen. Om op de markt te komen, trotseren ze op donderdagmiddag de file, die hen soms urenlang gijzelt. ’s Winters vechten ze met ijs en sneeuw.

Als ze donderdagavond hun busje en kraam op de markt hebben geparkeerd, maakt Zjenja eerst wat bordjes met zuurwaren klaar. „Voor de klanten”, zegt ze. „Zodat ze morgen kunnen proeven hoe lekker alles bij ons is.” Als Zjenja de bordjes heeft bereid, gaan zij en haar Pasja slapen: op de bodem van de laadruimte van hun busje, want dat is tot zaterdagavond hun hotel. Ook daar is het gezellig en knus, want Zjenja en Pasja zijn gelukkig met elkaar.

De kraam is hun nieuwste aanwinst: een mobiel winkeltje met een hoge toonbank en een opklapbaar luik, dat de klanten beschermt tegen regen en sneeuw. Ze hebben het verdiend met hard werken. In het vervolg hoeven ze niet meer de hele dag in een koude tent te staan.

Hun vooruitgang menen Zjenja en Pasja aan Poetin te danken te hebben, want onder zijn bewind is er ‘stabiliteit’ gebracht. „Daarom hebben we op zijn partij Verenigd Rusland gestemd en in maart gaan we ook op hem stemmen”, zegt Pasja. „Een alternatief is er toch niet en een serieuze oppositie evenmin. Dus wat moet je anders?”

Eerlijk gezegd kunnen ze geen enkele naam van een oppositiepoliticus bedenken. „Die zien we nooit op de buis”, zegt Zjenja. „We kijken alleen naar de staatstelevisie en daar zien we alleen Poetin en Medvedev. Maar wat doet het er ook toe? Politiek interesseert toch niemand. We kunnen er geen enkele invloed op uitoefenen. We richten ons liever op ons gezin.”

Mijn vraag of ze ooit van de bekende corruptiebestrijder en blogger Aleksej Navalny of de klokkenluidende politiemajoor Aleksej Dymovski hebben gehoord, levert alleen twee vragende gezichten op. „Maar corruptie is er in Rusland altijd geweest. Poetin heeft er waarschijnlijk niets mee te maken. Maar die hoge ambtenaren wel. Die roven de staatskas leeg.”

De mening van Zjenja en Pasja is die van 40 procent van de Russische kiezers. Ze kijken alleen naar de staatstelevisie, waarop Poetin en Medvedev dagelijks gouden bergen beloven en de oppositieleiders de schuld geven voor de economische chaos van de jaren 90, zonder dat die zich mogen verdedigen. Dat veel van de huidige welvaart vooral aan de hoge olieprijs te danken is, blijft onvermeld.

Zjenja heeft Poetin net nog op de buis gezien, op een maaidorser in een korenveld. „Het is weer helemaal als in de Sovjet-Unie, toen Chroesjtsjov dat soort dingen deed”, zegt ze. „En heeft u onze president gezien? Die verschijnt op televisie in trainingspak, terwijl hij reclame maakt voor badminton. Dat is wat er straks van al zijn hervormingen overblijft: Medvedev staat dan alleen nog maar voor de badmintonisatie van Rusland.” Lachend haalt ze haar schouders op en zegt: „Politiek is meer iets voor journalisten zoals u, niet voor gewone mensen.”

Michel Krielaars

Michel Krielaars is correspondent in Rusland voor nrc.next en NRC Handelsblad.

    • Michel Krielaars