‘Beschermde status voor militairen moet worden geschrapt’

Genisten krijgen de Herinneringsmedaille Vredesoperaties in Wezep opgespeld. Beeld Defensie Genisten krijgen de Herinneringsmedaille Vredesoperaties in Wezep opgespeld. Beeld Defensie

De ambtenarenstatus die militairen een beschermde rechtspositie geeft, moet worden geschrapt. Militairen kunnen dan gemakkelijker worden ontslagen. Regelgeving rond arbeidsvoorwaarden kan dan bovendien worden versimpeld.

Plan gaat verder dan voorstel van Tweede Kamer

Dat stelt de hoofddirecteur personeel van het ministerie van Defensie in een recente interne nota die in het bezit is van NRC Handelsblad. De topambtenaar gaat met zijn plan verder dan een initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Koser Kaya (D66) en Van Hijum (CDA). Dat voorstel wil een eind maken aan de beschermde status van ambtenaren, maar bepleit juist een uitzondering voor militairen, omdat zij altijd inzetbaar moeten zijn en daarom niet mogen staken. Het initiatiefwetsvoorstel wordt volgende maand in de Kamer besproken.

Hoofddirecteur Willem van de Water van Defensie vreest dat bij aanname van dit wetsvoorstel twee verschillende personeelssystemen bij het departement moeten worden ingevoerd: een privaatrechtelijk voor ‘burger’-ambtenaren op het departement. En daarnaast het bestaande publiekrechtelijke voor militairen.

‘Voorstel maakt bedrijfsvoering op het ministerie complex en geeft onrust’

De bedrijfsvoering op het ministerie wordt daardoor complex, stelt Van de Water. Bovendien kan het schrappen van de beschermde status voor burgerambtenaren voor onrust zorgen tijdens de lopende reorganisatie, waarbij duizenden Defensie-medewerkers hun baan verliezen. De hoofddirecteur wil daarom de hervorming voor burgerambtenaren én militairen pas na deze reorganisatie, in 2017, laten ingaan.

Zijn standpunt is 22 november besproken in een stafoverleg met minister Hillen (Defensie, CDA) en enkele andere topambtenaren. Daar is besloten een en ander af te stemmen met het ministerie van Binnenlandse Zaken, waaronder ambtenarenzaken vallen. Een woordvoerder van Defensie wil slechts kwijt dat “alle opties worden opengehouden”.

‘Er wordt een gemeen spel met militairen gespeeld’

De militaire bonden reageren afwijzend op het voorstel van Van de Water. Volgens ACOM-voorzitter Kleian wordt er “een gemeen spel met militairen gespeeld”.

“Onder dreiging van de afschaffing van de ambtenarenstatus wordt de rechtspositie van de militairen verder uitgekleed.”

Volgens voorzitter Hunnego van de Vereniging van Marineofficieren verdraagt afschaffing van de ambtenarenstatus zich niet met de bijzondere positie van militairen van wie bijvoorbeeld voortdurende inzetbaarheid wordt verwacht.

Lees meer over de beschermde ambtenarenstatus vandaag in NRC Handelsblad en in de digitale editie voor abonnees (vanaf 16.00 uur).

    • Kees Versteegh