Terugverlangen naar vroeger zou onzin zijn

Vroeger was alles anders, maar niet per se beter. NOS Nieuws maakt al een tijdje niet meer één jaaroverzicht, of twee: een over binnenland en een over buitenland. Dit jaar zijn het er zes, waarvan er nu vier zijn uitgezonden: binnenlandse politiek, nieuws, sport en koninklijk huis. Later volgen nog cultuur en de doden.

De gedachte bij deze diversificatie zal zijn geweest dat je doelgroepen als oranjefans (voetbal of Máxima) zo veel mogelijk apart moet bedienen. Wat verloren gaat is de grabbelton van het gevarieerde nieuws, waaruit de redactie een beredeneerde greep doet.

Toch ging het nieuwsoverzicht van gisteren wel zo’n beetje over alles, dus was dit misschien het moederschip? De makers betoonden zich op Twitter in ieder geval zeer trots op de digitale toverdoos, die beelden op virtuele banieren projecteerde, waar presentator Rik van de Westelaken dan weer tussendoor liep.

Bij het Haagse jaaroverzicht was de noviteit een aan een piepkleine helikopter bevestigde camera die door de vergaderzaal van de Tweede Kamer vloog. Mooi spul allemaal, en je moet het een keer uitproberen. Maar echte meerwaarde voor de kwaliteit van de uitzending zag ik niet in de helikoptershots of in de loopjes van Rik.

Terugverlangen naar de jaaroverzichten van het Polygoonjournaal (ook een en al montage en trucage) zou onzin zijn. De oude serie van Upstairs Downstairs (1971-’75) was ook niet beter dan de nieuwe, die vorig jaar met Kerst in Engelse première ging en nu door de NCRV ’s middags uitgezonden wordt. Maar de herinnering aan De familie Bellamy, zoals het hier destijds heette, daar valt bijna niet van te winnen.

Na in vijf seizoenen de periode 1903-’30 in het huis van een hoge ambtenaar en de keuken van zijn personeel te hebben gevolgd, gaat het nieuwe seizoen in drie delen over de jaren 1936-’38. De enige continuïteit vormt het personage van de dienstmeid (nu hoofd van de huishouding) Rose, gespeeld door Jean Marsh, die destijds en nu de serie voor een groot deel bedacht.

Het blijft een mooie vorm van kostuumdrama, net als het verwante succes Downton Abbey. En het script biedt ruimte voor parallellen met het heden.

Zo blijkt er in bepaalde delen van de Britse aristocratie, ook bij de Hollandse, sympathie voor de fascisten van Oswald Mosley. Zowel de chauffeur als de zus van de vrouw des huizes (zijn heimelijke minnares) bezoekt een bijeenkomst van zwarthemden.

Rachel, Joodse vluchteling uit Duitsland, kan het niet aanzien en blijft in een astma-aanval. Ze blijkt een minderjarige dochter te hebben. Lady Holland voelt er weinig voor die te adopteren: „Dat er elders problemen zijn, daar hoeven wij toch niet voor op te draaien?”