Modejaar 2011: bananen, talenten en schandalen

Zij die gingen & zij die kwamen Het grote modenieuws van het afgelopen jaar was het ontslag van John Galliano bij Dior en later ook zijn eigen label (eveneens eigendom van Dior), nadat hij in dronken staat antisemitische uitlatingen had gedaan in café La Perle, in de Parijse Marais. Maar naar verluidt waren er al

Zij die gingen & zij die kwamen

John Galliano (midden). Foto Reuters / Gonzalo FuentesJohn Galliano (midden). Foto Reuters / Gonzalo Fuentes

Het grote modenieuws van het afgelopen jaar was het ontslag van John Galliano bij Dior en later ook zijn eigen label (eveneens eigendom van Dior), nadat hij in dronken staat antisemitische uitlatingen had gedaan in café La Perle, in de Parijse Marais. Maar naar verluidt waren er al langer problemen. Het gespeculeer over opvolgers begon vrijwel meteen. Genoemd werden onder meer Riccardo Tisci (Givenchy), Phoebe Philo (Céline) en Haider Ackermann. In september leek het een uitgemaakte zaak dat Marc Jacobs (Louis Vuitton en eigen merk) Galliano zou opvolgen, maar volgens de laatste berichten wordt het de Belg Raf Simons (Jil Sander en eigen label).

Ook vertrokken: de Nederlander Paul Helbers, mannenontwerper bij Louis Vuitton. Hij werd opgevolgd door Kim Jones. Christophe Lemaire gaf de eerste twee shows voor Hermès, waar hij Jean Paul Gaultier opvolgde, Nicola Formichetti werd, met een beetje hulp van vriendin en werkgever Lady Gaga, hoofdontwerper van Mugler.
Carine Roitfeld verliet de Franse Vogue in januari en werd opgevolgd door haar voormalige chef mode Emmanuelle Alt (met wie ze sindsdien niet meer praat), het Nederlandse label Klavers van Engelen (Niels Klavers en Astrid van Engelen) stopte in september. Het had te weinig afzetpunten om te kunnen overleven.

De modellen

Saskia de Brauw in de nieuwe zomercampagne van ChanelSaskia de Brauw in de nieuwe zomercampagne van Chanel

Het opvallendste model van 2011 is zonder meer Andrej Pejic, een Bosnische jongen (20) die verraderlijk veel op een meisje lijkt. De ene keer verschijnt hij in een jurk op catwalks en covers, de andere keer in mannenkleding. Pejic besloot het jaar op Nederlandse abri’s waar hij een push-up beha van Hema aan de man (en vrouw, natuurlijk) bracht.

Eveneens androgyn zijn het atletische lichaam en het korte jongensachtige kapsel van de Nederlandse Saskia de Brauw. Ondanks dat ze met haar 30 jaar de pensioengerechtigde leeftijd voor modellen eigenlijk al gepasseerd is, beleefde ze dit jaar haar grote doorbraak. Carine Roitfeld is fan en huurde haar in voor onder meer de nieuwe zomercampagne van Chanel.

Nog meer Hollandse glorie: na de grote successen van Doutzen Kroes en Lara Stone hebben we een derde blondine met volle lippen afgeleverd, namelijk de 16-jarige Daphne Groeneveld. Ze liep het afgelopen seizoen ruim veertig modeshows en sierde onder meer de cover van de Franse Vogue.

De tentoonstellingen

Dream the world awake, in het MoMuDream the world awake, in het MoMu

2011 was een uitstekend modetentoonstellingsjaar. In het Metropolitan Museum of Art in New York was het de overdonderende overzichtsexpositie  te zien over Alexander McQueen, die een recordaantal van 661.509  bezoekers trok. In Parijs waren prachtige overzichtstentoonstellingen te zien over Madame Grès (Musee Bourdelle, waar haar gedrapeerde jurken een prachtige combinatie vormden met de beelden van Antoine Bourdelle)  en Hussein Chalayan (een indringend multimediaal geheel). De beste tentoonstelling in het MoMu in Antwerpen was Dream the world awake, over Walter van Beirendock (nog steeds open overigens), waar niet alleen zijn mode te zien was –  op ronddraaiende poppen– maar ook kunst die  hem inspireert.
In Nederland pakte het Gemeentemuseum in Den Haag  groot uit met het helaas net iets te tuttige Mode houdt van kunst, In het Centraal Museum in Utrecht werd het werk van Iris van Herpen niet erg overtuigend gecombineerd met meubels en kunstnijverheid uit de eigen collectie, Mart Visser mocht een bruidsmode-expositie inrichten in De Nieuwe Kerk in Amsterdam en dan was er natuurlijk de vierde Arnhem Mode Biënnale, gewijd aan de fictieve muze Amber. Inhoudelijk niet sterk, en met tegenvallende bezoekersaantallen; 16.000 mensen kwamen betaald kijken, de helft van het aantal waarop was gerekend. De beste, en simpelste, Nederlandse modetentoonstelling werd deze maand geopend in het noodlijdende Groninger Museum: 64 recente ontwerpen van de Frans-Tunesische Azzedine Alaïa, op poppen, en verder niks.

De jurk(en)

Kate Middleton in Alexander McQueenKate Middleton in Alexander McQueen

Een dag van tevoren was het eigenlijk al duidelijk. Sarah Burton, sinds de dood van Alexander McQueen hoofdontwerper bij zijn huis werd –door haar riem!– herkend toen ze met een grote muts over haar gezicht het hotel bezocht bezocht waar Kate Middleton haar laatste avond als ongetrouwde vrouw doorbracht. Op 29 april trad Middleton in het huwelijk in een elegante, klassieke en toch sexy jurk van het huis Alexander McQueen. Voor de bruid een gedurfde keuze, voor het modemerk een nogal braaf ontwerp.  Sarah Burton was in een klap een bekende naam. Ook die andere beroemde Britse Kate trouwde: Kate Moss. Zij droeg op haar huwelijksdag (Jamie Hince van The Kills was de gelukkige) een romantische jurk in jarentwintigstijl van John Galliano, een enorme opsteker voor de in ongenade gevallen ontwerper.

De Nederlandse ontwerpers die opvielen

Ontwerp van Iris van Herpen (foto Peter Stigter)Ontwerp van Iris van Herpen (foto Peter Stigter)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2011 was het jaar waarin het eigenzinnige Nederlandse modetalent Iris van Herpen (27) echt doorbrak. Ze stond in juli voor het eerst op het officiële programma van de Parijse haute coutureweek (en kreeg een hoop positieve recensies) en had een tentoonstelling in het Centraal Museum in Utrecht. Daarnaast was werk van haar te zien op een expositie in Berlijn en op de Arnhem Mode Biënnale. Komend voorjaar volgt een solotentoonstelling in het Groninger Museum.

Ook goed op weg: Maarten van der Horst en Michael van der Ham, twee Nederlanders vanuit Londen opereren, en opvallen met hun kleurrijke ontwerpen. Erik Frenken nam in 2010 het label Avelon over. Zijn moderne, stoere, nonchalante mode voor mannen en vrouwen wordt al verkocht in zo´n 90 winkels wereldwijd.

De prijswinnaars

Magnus Dekker won de Frans Molenaar Coutureprijs (foto Peter Stigter) Magnus Dekker won de Frans Molenaar Coutureprijs (foto Peter Stigter)

Wegens bovengenoemd succes viel te verwachten dat Erik Frenken de Dutch Fashion Awards zou gaan winnen. Toch ging de geldprijs van 25.000 euro op 4 november naar Conny Groenewegen en haar voornamelijk uit breisels bestaande collectie. Hyun Yeu won de Incubator Award voor zijn mannencollectie, waarvan hij een deel mag gaan verkopen in de Bijenkorf. Frenken moest net als Joline Jolink en Marscha Hüskes met lege handen naar huis. Twee weken eerder won hij al wel de Prix de la Mode voor beste Nederlandse ontwerper, uitgereikt door modetijdschrift Marie Claire.
De Frans Molenaar Coutureprijs (een geldprijs van 10.000 euro) werd dit jaar uitgereikt aan Magnus Dekker, die zijn bijzonder kleurrijke collectie inspireerde op voetbalsupporters. Ook al zo kleurrijk was de vrouwelijke collectie van Sanne Schepers, waarmee ze Lichting 2011 (eveneens 10.000 euro) won.

De tijdschriften

Peter Vandermeersch onthult de cover van de eerste DeluxePeter Vandermeersch onthult de cover van de eerste Deluxe

2011 was ook het jaar waarin bekend werd dat Nederland het negentiende land wordt dat z’n eigen Vogue krijgt. De redactie werkt onder leiding van Karin Swerink (voorheen hoofdredacteur bij Glamour) aan het eerste nummer, dat waarschijnlijk in 2012, maar misschien pas in 2013  uit zal komen.
Ook NRC begon een eigen glossy: Deluxe verschijnt zes keer per jaar, met elk half jaar een modespecial. Het eerste nummer verscheen in september en de Belgische modeontwerper Dries van Noten vervulde de rol van gastredacteur.
Begin december werd bekendgemaakt dat het Nederlandse modetijdschrift Avantgarde ermee stopt. Oorzaak: teruglopende inkomsten uit advertenties.
Het grootste modeschandaal van het jaar (na Galliano dus) is afkomstig van het Nederlandse tijdschrift Jackie, waarin de kledingstijl van Rihanna in het nieuwe januarinummer werd aangeduid als “niggabitch”. Furieuze reacties, onder meer van Rihanna zelf, leidden tot het opstappen van hoofdredacteur Eva Hoeke.

De beste collecties

Van boven naar onder van links naar rechts: Prada, Raf Simons, Dries van Noten, Jil Sander (Fotografie Peter Stigter) Van boven naar onder van links naar rechts: Prada, Raf Simons, Dries van Noten, Jil Sander (Fotografie Peter Stigter)

De voorjaarscollecties voor mannen en vrouwen van Prada (de bananenprint! De apenprint! De horizontale strepen! De brogues met dikke, gestreepte zolen van touw en rubber! De kleuren!), de najaarscollecties voor vrouwen en mannen van Dries van Noten (de materialenmix voor vrouwen, de door David Bowie geïnspireerde elegantie voor mannen), de voorjaarscollectie van Raf Simons (elegante mannenmode met een gevoelig randje) en de voorjaarscollectie voor vrouwen van Jil Sander, ook ontworpen door Raf Simons (color blocking! Fluokleuren! Polyester! Couturevormen!).

Dries van Noten (foto Peter Stigter) Dries van Noten (foto Peter Stigter)

Trends die in Nederland werden opgepikt

Maxirokken van ZaraMaxirokken van Zara

Een catwalktrend die opvallend goed aansloeg bij het grote publiek was color blocking. Er was überhaupt veel kleur te zien: in alle grote winkelketens lagen stapels gekleurde skinny jeans, die door zowel jongens als meisjes ingeslagen werden. Ook dessins werden opgepikt: van Prada’s bananen tot Chloé’s slangenprint. Overige trends voor dames: hele korte broekjes en juist hele lange rokken (bij voorkeur plooirokken van American Apparel), overhemdblouses (het liefst hooggesloten) en korte, gebloemde jumpsuits, kleine, harde, schoudertassen. En de sleehak beleefde z’n definitieve doorbraak.
De mannentrends: de aangeklede korte broek, opgerolde broekspijpen en schoenen met een gekleurde zool.
Wat betreft haar: korte, asymmetrische kapsels voor meisjes, voor jonge mannen een baard. Nerdy gebreide truien zijn in opmars voor vrouwen én mannen, net als corduroy. De bril met dik, zwart montuur is inmiddels meer dan mainstream, maar evengoed onverminderd hip.
Iets waar Nederlanders ook maar geen genoeg van lijken te krijgen zijn de Uggs. En ook het donsjack doet het al een paar winters goed. Deze winter dragen dames een nieuwe versie: iets langer en met een elastieken riem in de taille. Het zal ongetwijfeld warm zijn.

    • Milou van Rossum en Nathalie Wouters