Op drift geraakt langs de oevers van de Hudson

Håkan Nesser: De stilte na Sarah. Vertaald door Ydelet Westra. De Geus, 249 blz. € 18,90 ****

De Zweedse misdaadschrijver Håkan Nesser is bekend door zijn – inmiddels afgesloten – reeks boeken over commissaris Van Veeteren, ook verfilmd voor televisie. De stilte na Sarah is een op zichzelf staande roman en het fictieve verslag van een vader over de tijd na de verdwijning van zijn dochter Sarah en de invloed die deze gebeurtenis heeft op zijn leven, dat van zijn vrouw en dat van hen samen.

Net als de Van Veeteren romans speelt dit boek in een deels fictief Noordwest-Europa, met niet-bestaande steden als Maardam naast bestaande als Stockholm en Rotterdam. Maar de actuele plaats van handeling is Manhattan, waarheen de redelijk succesvolle schrijver Erik Steinbeck en zijn vrouw Winnie Mason, beeldend kunstenaar en reeds weduwe van een eerdere man, zijn gevlucht nadat het politieonderzoek naar de verdwijning van Sarah in Zweden vast is komen te zitten.

Steinbeck is een tedere man die de houding die Winnie aanneemt, na een aanvankelijke zelfmoordpoging drie dagen na Sarahs verdwijning, niet kan begrijpen en niet kan verhapstukken. Hoewel dit boek een spannende intrige kent, is het vooral een verkenning van de psyche van een man die verdwaald is in zijn leven en in New York.

De stad speelt een belangrijke rol in het boek; Nesser lonkt naar Paul Austers New York trilogie, met eindeloze en exact beschreven voettochten door Manhattan, deels om zijn vrouw te achtervolgen die er een dubbele agenda op na lijkt te houden. Steinbeck zit veel op banken in parken en aan de Hudson, wordt moe van het uitbundige narcisme van de New Yorkers maar waardeert tegelijkertijd hun benaderbaarheid.

De enorme afstand die tussen de echtelieden is ontstaan en Steinbecks hulpeloze hunkering naar contact met de vrouw die nog wel als de zijne voelt maar zich niet zo gedraagt, is prachtig beschreven met voor een thriller hoogst ongebruikelijke gevoeligheid. Het is weinig zinvol om Håkan Nesser te vergelijken met landgenoten als Henning Mankell of Stieg Larsson omdat hij zo anders is, maar hij schrijft onbetwistbaar een klasse beter.

De stilte na Sarah is een pijnlijk portret van wanhoop en lijden, gecombineerd met een bevredigend mysterieuze intrige en voldoende hoop en humor om de tocht over Manhattan en haar inwoners dragelijk te houden.

Exemplarisch is de hond Empire State Building van de islamofobe jogger Scott, die Erik telkens op het voetpad langs de Hudson tegenkomt. Zuchtend vlijt de hond zich steeds neer op Steinbecks voeten, hem belettend verder te gaan, net als het verhaal zwaar en grappig tegelijk.

Robert Gooijer