Nu nog even goed inplannen

De marathonschaatsers van de BAM-ploeg doen het ook heel goed op de langebaan.

Maar coach Anema baalt dat de kalenders van de disciplines niet op elkaar zijn afgestemd.

Nederland, Heerenveen, 26-12-2011 NRC Handelsblad NK Marathon met winnaar Arjan Stroetinga van Bam-Unive Schaatsteam. Foto: Laurens Aaij

Glunderend loopt schaatscoach Jillert Anema door de buitenbocht over het verlaten ijs van Thialf. Zijn BAM-ploeg heeft zojuist het NK marathon volledig gedomineerd, kopman Arjan Stroetinga is voor de derde achtereenvolgende keer kampioen. „Ja dit was hoog niveau”, bevestigt Anema. „Jongens die op deze manier hun sport bedrijven moet je niet ondergeschikt maken aan een EK of WK allround.”

Twee weken geleden kwam de eigenzinnige Fries in het nieuws nadat hij schaatsbond KNSB had beticht van ‘fascisme’. De term nam hij direct terug, de inhoud van zijn kritiek staat naar zijn zeggen recht overeind. „Sportbonden hebben de neiging om dingen niet-democratisch te beslissen”, legt Anema uit. „Ik vind dat ze ons serieus moeten nemen en moeten overleggen over een wedstrijdplanning waardoor ook marathonschaatsers in maart een zo goed mogelijke kans hebben bij de WK afstanden. In plaats daarvan zag ik dat mijn rijders zomaar werden aangewezen voor een ploegachtervolging die niet in ons schema paste.”

BAM-schaatsers als Jorrit Bergsma, Bob de Vries en de gisteren afwezige Bob de Jong tonen ook dit seizoen dat een combinatie van marathons en de lange afstanden op de langebaan zeer succesvol kan zijn. De Jong won vorig seizoen wereldtitels op de vijf en tien kilometer, Bergsma won dit seizoen wereldbekerwedstrijden en ook De Vries bereikte al het podium. Zo levert de marathonploeg van Anema op de langebaan kanshebbers op olympisch goud in 2014. Alleen zijn de wedstrijdkalenders van marathon en langebaan nog niet afgestemd op de nieuwe route naar goud. „Veel mensen willen geen verandering”, zegt Elfstedenwinnaar Henk Angent, inmiddels ploegleider van de Wadro-ploeg. „Maar Jillert laat gewoon zien dat zijn aanpak werkt.”

Angenent voorspelde gisteren feilloos de afloop van het NK. „BAM is gewoon goed en ze rijden goed met elkaar”, zei hij voor de wedstrijd over 150 ronden. „Ze laten eigenlijk zien hoe amateuristisch de rest is. Niet alleen in het marathonschaatsen, ook op de langebaan. De marathon ligt fysiologisch veel dichter bij de vijf en tien kilometer dan een 500 of een 1.500 meter. Je kunt de krachttraining er bijvoorbeeld zo uitgooien, duurtraining is veel belangrijker. Eigenlijk zou Sven Kramer hier aan de start moeten staan.”

Bob de Jong (35) gebruikt de marathons sinds vorig seizoen om lichaam en geest te prikkelen, na vele jaren van trainen op de langebaan. Hij baalde op een grijze dinsdagmiddag in januari toen hij weer eens was gelost in een marathon op het zware werkijs van Biddinghuizen. Maar op het glij-ijs van Inzell stond de olympisch kampioen op de tien kilometer (2006) in maart wel twee keer op de hoogste trede van het erepodium.

Coach Anema, eerder al betrokken bij de carrières van Van der Duim en Rintje Ritsma, gaf in Inzell veel krediet aan zijn schaatser. Hij vergeleek de zo cruciale precisie in de afzet van De Jong met het gooien van een dartpijltje in de roos. „Bob is altijd een van de grootste schaatsers geweest op de Nederlandse banen.” Ook Bergsma, al langer onder de hoede van Anema, staat bekend om een uitzonderlijk goede timing. „Jorrit haalt zijn snelheid echt uit efficiënt schaatsen”, merkte tegenstander Kramer op bij de NK afstanden.

Maar het succes van de marathonschaatsers op de langebaan is inmiddels breder dan alleen de twee begenadigde stylisten. Ook hun ploeggenoot Bob de Vries – onlangs achter Bergsma en De Jong derde op de tien kilometer bij de wereldbekerwedstrijden – blinkt al langere tijd uit op beide disciplines. Net als Douwe de Vries van het SOS Kinderdorpen Skatingteam, ook al geplaatst voor de afgelopen wereldbekerwedstrijden. „Het marathonpeloton kan een ideale kweekvijver zijn”, stelt Angenent. „Er moet nog veel meer kunnen uitkomen op de langebaan. Maar de schaatsers moeten niet alleen naar de bond wijzen, ze moeten ook zelf de ambitie tonen en openstaan voor verandering.”

Jong Oranje-coach Erik Bouwman, van onder anderen stayerstalent Pien Keulstra, gaf eerder al aan dat hij elementen van het marathonschaatsen gebruikt. De ‘mass-start’, een soort minimarathon, is dit jaar voor het eerst opgenomen in de wereldbekercyclus. Ook Arie Koops, technisch directeur van de KNSB, is overtuigd van de voordelen van kruisbestuiving. „De bond neemt de marathon serieus, daarom heeft dit NK ook een plaats in de ‘Schaatsweek’ [met later deze week ook kwalificatiewedstrijden voor EK en NK sprint].” En de kritiek van Anema? „Hij laat structureel zien dat zijn schaatsers de weg naar langebaansucces hebben gevonden. We nemen dat serieus en zullen kijken hoe we er rekening mee kunnen houden in de planning van de wedstrijdkalender.”

    • Maarten Scholten