Net zo fout als Afghanistan en Irak

Al in 1977 bood de Amerikaanse schrijver Karl Marlantes, die in 1969 in Vietnam vocht, zijn oorlogsboek aan bij tientallen uitgeverijen. Maar eind jaren zestig was hij een van de velen. Matterhorn verscheen uiteindelijk in 2009. ,,Het is nu een beter boek.’’

u Of met de publicatie van dit boek het trauma Vietnam uit zijn hoofd is verdwenen? „Vergeet het maar”, zegt Karl Marlantes (1945). „Op mijn vlucht hier naar toe viel er een tasje uit de bagagebak in mijn schoot. Ik schrok wakker en sprong op met een verschrikkelijke schreeuw, het hele vliegtuig keek op om te zien wat er gebeurd was. Mijn vrouw heeft me moeten kalmeren. ‘Heb je je medicijnen wel genomen’, vroeg ze. Daarna moest ze de andere passagiers geruststellen.’’

Karl Marlantes’ boek Matterhorn, een dikke roman over zijn ervaringen in Vietnam in 1969, is nu ook in Nederlandse vertaling verschenen. Een boek dat niet alleen bijzonder is omdat het goed geschreven en schokkend is, maar met name omdat het, sinds het vorig jaar veertig jaar na dato verscheen, bij critici en publiek een groot succes is. De auteur vertelt, zonder wrok, over de meer dan dertig jaar dat hij er mee heeft lopen leuren.

Marlantes: „Ik bood het voor het eerst aan in 1977, en bij de volgende tientallen uitgeverijen kreeg ik meestal niet eens antwoord.Er was net een hausse achter de rug van Vietnamboeken, dus ik legde het af en toe maar een half jaar weg. Ik had zelf ook andere dingen aan mijn hoofd, ik werkte al die jaren als consultant voor een energiebedrijf en sleurde mijn gezin de hele wereld over. Maar ergens in de jaren tachtig kreeg ik ineens wel een antwoord. ‘Misschien als je de plot nu eens in de Golfoorlog situeerde?’

Nog eens tien jaar later bleek eindelijk een klein uitgeverijtje in Berkeley geïnteresseerd. Ze brachten mijn boek in 2009 uit, in een oplage van 1200, mijn honorarium bedroeg 120 gratis exemplaren. Mijn vrouw had toen een briljant idee: je moet het voor een literaire prijs insturen. We zochten alle prijzen op op het internet, en via via kwam het boek bij Grove/Atlantic terecht, eindelijk een serieuze uitgever. Maar daar hadden ze ook een verrassing voor me: you have to speed it up. Dus heb ik er nog bijna een kwart uitgehaald: Maar ik moet eerlijk zeggen: het is nu een beter boek.’’

U kunt het hele artikel hier lezen.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 23 december 2011, pagina 4 - 5.

    • Jan Donkers