Kleuter strijkt dapper mee op klein viooltje

In Utrecht begon gisteren het Kamermuziekfestival van violiste Janine Jansen. Op een familieconcert speelde ze gisteren met de Fancy Fiddlers – het ensemble waarin ze zelf ooit ook begon.

Een podium vol jong tot extreem jong viooltalent, een uitverkocht Vredenburg Leidsche Rijn en een staande ovatie van publiek tussen de twee en de tachtig jaar – violiste Janine Jansen had zich gistermiddag geen beter begin kunnen voorstellen van haar eigen kamermuziekfestival, jaarlijks in de traditioneel luwe week die tussen Kerst en Oudjaar in zit.

Jansen begon in 2003 met haar festival, dat van een geheimtip uitgroeide tot een vijfdaags evenement waarvan veel van de circa 35 concerten (zeven met Jansen zelf) met bekend en verrassend kamermuziekrepertoire al op voorhand uitverkocht zijn. Begrijpelijk, want het festival koppelt excellente musici aan sfeervolle locaties. En voor Jansen zelf is het ondanks de drukte van meer concerten op één dag óók een week om naar uit te kijken: aangenamer dan spelen met vrienden in je eigen woonplaats kan het leven van een musicus immers niet worden.

Dat het festival gisteren begon met een familieconcert, is ook al een beetje traditie. Jansen vroeg dit jaar Frank Groothof als verteller. Gerard de Bruyne voorzag diens verhaal over de avonturen van de dappere jongensridder Florian van fantasievolle illustraties, zodat de kinderaandacht kon worden verdeeld tussen de live ontstaande tekeningen („Wow! Wat wordt dat?”) op grootscherm en de muziek op het podium.

Die in feite doodsimpele mix van woord, beeld en klank werkte uitstekend. Groothofs deels op rijm vertelde fantasieën – „Misschien wil de prinses wel trouwen! Dus Florian is bang voor vrouwen.” – meanderen zo wijd uit dat alle muziek er toepasselijk bij had kunnen zijn. Maar voor de kinderen boden zijn gepassioneerde vertelstem en clowneske uitmonstering (met een vergiet als ridderhelm gebruikt) voldoende afleiding om de concentratie ruim een uur vast te houden – ook als de muziek even alleen het verhaal moest vertellen.

Voor Janine Jansen bood het concert ook een nostalgisch weerzien: als kind studeerde zij zelf bij de strenge maar beminde Hilversumse vioolpedagoge Coosje Wijzenbeek, wier leerlingen van zes tot achttien nu nog steeds samenspelen in strijkensemble de Fancy Fiddlers.

Dat ensemble presenteerde zich gisteren – gedurende het grootste deel van het concert overigens zonder Janine Jansen zelf – indrukwekkend professioneel in virtuoze muziek van onder anderen Vivaldi en Piazzolla.

Onderaan de talentpiramide streek een kleuter dapper mee op een achtste viooltje, wat achtjarigen maakten indruk door de volleerde beheersing van positiespel, spiccato en vibrato en enkele echt al zeer vergevorderde pubers vormden de dragende kracht van het ensemble.

Jansen presenteerde zich in hun midden vlammend expressief en virtuoos in de lente uit Vivaldi’s Vier Jaargetijden, maar toonde ook een andere, wel al eerder getoonde maar toch minder vertrouwde kanten van haar talent in een stomende tango van Astor Piazzolla, vol hese flageoletten en bonkende, onstuimige syncopes. Daar ligt een kans voor haar management: een tango-cd (bijvoorbeeld met haar goede vriend Julian Rachlin: ook op het festival te gast in Piazzolla’s krassende broeierigheid een bewezen meester) lijkt een geheide bestseller. In dit soort avontuurlijke artistieke wandelingen buiten de gebaande paden ligt de grote charme van kleine festivals als deze – voor het publiek én voor de musici.

Internationaal Kamermuziekfestival Utrecht, nog t/m 30/12. Inl.: kamermuziekfestival.nl

    • Mischa Spel