Gefascineerd door de Chinese kopieerdrift

Made in China. Fotografie Johan Nieuwenhuize. Vormgeving Sybren Kuiper, € 24,50. www.johannieuwenhuize. nl ***

Zegt je omgang met spullen iets over wie je bent? Kunnen spullen iets over jezelf vertellen? En kun je je in spullen van anderen herkennen? Al in eerder werk was Johan Nieuwenhuize geboeid door de manier waarop zijn ouders spullen verzamelden en wat dat over hemzelf zei.

Toen hij als artist in residence drie maanden naar Peking mocht, onderzocht hij daar hoe mensen met materialen omgingen. China – veel ruimte, een snel groeiende consumptiemaatschappij en een explosie van nieuwe materialen – bood voor Nieuwenhuize mogelijkheden zichzelf op vele manieren te portretteren.

In het boek, waarin foto’s over de pagina’s zijn gestrooid, wisselen drie soorten fotografie elkaar af. Ten eerste de luchten: Nieuwenhuize fotografeerde plekken die voor hem belangrijk zijn door zijn camera omhoog te richten. Ten tweede maakte hij zelfportretten waarbij hij houdingen aanneemt die typisch zijn voor het Aziatische straatbeeld. Het gehurkte zitten op de stoep, of het opstropen van het T-shirt door arbeiders als het warm is. Daarbij draagt hij op deze foto’s zijn eigen kleding, die hij liet namaken omdat hij gefascineerd is door de Chinese kopieerdrang. Tot slot zijn er stillevens die hij op straat en bij mensen thuis aantrof of zelf construeerde. Allemaal tonen ze welke rol materialen in het leven van mensen spelen. Hij zoomt in op verrassende details, waardoor je niet altijd snapt wat je ziet of waarom het er zo uitziet, maar ze geven ruimte om erop los te fantaseren.

Het is een interessant onderzoek, waarin Nieuwenhuize speelt met klassiekers uit de schilderkunst en tegelijk het medium fotografie en het fascinerende China op een andere manier inzet.

Maar aan het slot lijkt hij zijn doel voorbij te schieten, vooral door zijn teksten. Nieuwenhuize heeft de behoefte alles uit te leggen en wil graag laten zien hoe goed alles doordacht is. Dit doet afbreuk aan de speelsheid die wel in de foto’s en in de vormgeving zit. De hoogdravendheid van de teksten doet de verbeeldingskracht van de foto’s teniet en geeft een rare nasmaak aan de zelfportretten.

Sterre Sprengers