Best lastig, al die miljoenen

Basketbal is een van de bestbetaalde sporten, maar NBA-spelers geven het geld even hard uit als binnenkomt.

Zestig procent raakt in de financiële problemen.

Kenny Anderson had alles wat hij wilde. De basketballer verdiende ruim 45 miljoen euro in de NBA. Hij had een riante villa in Beverly Hills, met een zwembad, een tennisbaan en twee basketbalveldjes. De 41-jarige Amerikaan beschikte op een bepaald moment over elf auto’s, waaronder een Porsche. Hij stond bekend als een big spender en was zeer vrijgevig voor vrienden en familie.

Maar het liep niet goed af. Al zijn geld ging op, in 2005 was hij failliet.

Anderson had geen opleiding, geen werk en geen geld toen hij zijn carrière een jaar later beëindigde. Zijn maandelijkse lasten bedroegen 31.000 euro, waaronder de alimentatie voor zeven kinderen bij vijf vrouwen. Zijn vrouw uit zijn eerste huwelijk kreeg enkele miljoenen na de scheiding, nadat hij vreemd was gegaan. Op haar auto had ze een nummerbord met de tekst ‘HISCASH’.

Zoals Anderson zijn er nog vele spelers in de NBA, de Noord-Amerikaanse basketbalcompetitie. Liefst zestig procent van de NBA-spelers gaat binnen vijf jaar na hun afscheid bankroet. Een bekend voorbeeld is Scottie Pippen, samen met Michael Jordan een van de sleutelspelers in de gloriejaren van de Chicago Bulls. Hij verdiende zo’n negentig miljoen euro tijdens zijn loopbaan, maar verloor bijna alles door slechte financiële investeringen. Ook kocht hij een privéjet van drie miljoen euro, maar het vliegtuig ging na een paar maanden kapot. De reparatiekosten van 760.000 euro vond Pippen te hoog.

Op Eerste Kerstdag begon het nieuwe NBA-seizoen – twee maanden later dan gepland vanwege een conflict over een nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst tussen clubeigenaren en spelers. Bij de nieuwe cao is 50 procent van de NBA-inkomsten voor de basketballers en de andere 50 procent voor de clubs. De spelers hadden een hoger percentage geëist (53 procent). De vraag is of de spelers die paar procent echt nodig hadden. Basketbal is een van de best betaalde sporten, het gemiddelde inkomen in de NBA was vorig seizoen 3,9 miljoen euro. Veel spelers geven het geld echter net zo hard uit als het binnenkomt.

Ze hebben nooit geleerd hoe ze met geld om moeten gaan, zegt Dejan Vidicki, algemeen directeur van het Nederlandse makelaarsbureau Court Side, dat wereldwijd zo’n 250 basketballers begeleidt. Veel NBA-spelers komen uit een sociaal zwak milieu. „Ze hebben vroeger armoede gekend. Als ze verdienen, willen ze dat graag aan de wereld laten zien – met dure auto’s, juwelen, kleding en villa’s.” Na hun carrière kunnen de spelers de omschakeling naar een ‘normaal’ leven niet maken, zegt hij. „Ze waren gewend op grote voet te leven en willen na hun carrière zo doorleven.”

Het leven na hun loopbaan verloopt heel moeilijk, zegt financieel adviseur Ed Butowsky per telefoon vanuit Texas. Hij is een van de vele ‘money managers’ die NBA-spelers begeleiden. „Ze hebben amper opleiding en kennis. Een baan vinden is lastig.” NBA-spelers zijn net rocksterren, die van stad naar stad reizen en veel aandacht krijgen van vrouwen. „Na hun loopbaan komen ze erachter hoe de normale wereld werkt. Er gaan er maar weinig van negen tot vijf werken.” En waar ze tijdens hun carrière vaak van huis waren voor wedstrijden en trainingen, zitten ze nu opeens thuis met hun vrouw, wat regelmatig tot irritaties leidt. „Vroeger kon je nog zeggen: ik ga trainen. Nu moet je de gesprekken met haar afmaken”, zei de Amerikaanse oud-speler Mark West in Sports Illustrated.

Spelers die investeren in onroerend goed en privaat vermogen verliezen vaak veel geld, zegt Butowsky. Hij belegt het geld van een tiental (oud)spelers. Veel financieel adviseurs maken misbruik van de basketballers, zegt Butowsky. Hij geeft de spelers cursussen waarin ze leren hoe ze met hun geld moeten omgaan.

De financiële problemen beginnen vaak wanneer ze scheiden van hun vrouw, zegt spelersmakelaar Vidicki. In veel gevallen krijgt de ex-vrouw de helft van het vermogen. „Als het bij één vrouw blijft, is het nog te overzien. Maar bij meerdere vrouwen en kinderen raak je vanzelf blut.” Ook familieleden profiteren van de jonge miljonairs, zegt hij. „Die zijn het ergst. Die accepteren niet dat de geldstroom ophoudt na de carrière van de speler.” En de entourage rond basketballers slokt veel geld op. „Dat zijn homeboys die mee willen reizen naar wedstrijden, in de beste hotels willen slapen, in dure auto’s willen rijden en in mooie kleding willen lopen.”

Vidicki zegt dat vooral Amerikaanse basketballers in de problemen komen. „Europese spelers in de NBA gaan veel verstandiger met hun geld om.” Een goed voorbeeld is de Nederlander Rik Smits, oud-speler van de Indiana Pacers. Volgens Quote ligt zijn vermogen tussen de 41 en 45 miljoen euro. Smits (45) doet geen gekke dingen met zijn geld. Hij verzamelt oude modellen motorfietsen en is tegenwoordig een fanatiek motorcrosser. ‘The Dirt-Biking Dutchman’ rijdt wedstrijden door heel Amerika. In de blubber, ver weg van het NBA-circus.

    • Steven Verseput