Beatrix is bezorgd over 'het beheer van de aarde'

Koningin Beatrix legde in haar kersttoespraak de nadruk op zorg voor het milieu. Er kwamen veel reacties. Een controverse bleef uit.

Bedreef de koningin politiek door duurzaamheid als thema voor haar kerstboodschap te kiezen? Ging ze hiermee in tegen het ‘130-kilometer-per-uur-kabinet’?

Leg twee zinnen uit toespraak en regeerakkoord naast elkaar en op het eerste gezicht valt het verschil best mee. Het regeerakkoord zegt: „De aanpak van de druk op leefomgeving en milieu is niet alleen een zaak van de overheid maar biedt ook kansen aan economische groei en ontwikkeling.” De koningin zei: „Wie de wereld wil veranderen, moet nu eenmaal beginnen bij zichzelf.”

Zij legde in haar jaarlijkse toespraak op Eerste Kerstdag de nadruk op „het beheer van de aarde”. In elk besluit moet de kwaliteit van de toekomst meetellen, vindt koningin Beatrix. „Die ligt in het beschermen van natuur en milieu [...].” En mensen moeten vooral ook eigen verantwoordelijkheid nemen. Dat gebeurt al volop, stelt de koningin vast. „Overal nemen mensen nu reeds eigen initiatieven tot een meer bewuste manier van leven. Dat biedt hoop op een nieuw toekomstperspectief. Het zijn juist de jongeren die ons vandaag daartoe aansporen.”

In het regeerakkoord van het kabinet-Rutte ligt in in ieder geval weinig nadruk op duurzaamheid. Zo komt dat woord in de inleiding één keer voor, in de zin: „Kwaliteitsverbetering – bijvoorbeeld in onderwijs, zorg en duurzaamheid – zit vaker in slimme vernieuwingen dan in geld en regels.” Verder besteedt het kabinet er weinig woorden aan. Wel is het de bedoeling een green deal met de samenleving te sluiten, maar mogen we met z’n allen ook 130 kilometer per uur gaan rijden.

Op Twitter stelden critici voor dat de koningin het regeringsvliegtuig KBX maar moest verkopen. PVV-leider Geert Wilders vroeg zich af of ze „stiekum” lid was geworden van GroenLinks. Dat was voor die partij weer een schot voor open doel: Beatrix is welkom als lid. Samen met andere oppositiepartijen zag de partij in de toespraak inderdaad een politiek statement, tegen het kabinet. Zij hoopten misschien op een relletje rond de kersttoespraak, zoals in 2007 toen Wilders er het predicaat „multiculti onzin” op plakte.

Maar dat blijft uit: net als de oppositie omarmden VVD en CDA de toespraak. Het is moeilijk voor te stellen dat premier Rutte (VVD) of vicepremier Verhagen (CDA) het Handvest van de Aarde of Mahatma Gandhi aanhalen. Maar voor de regeringspartijen was er weinig reden voor opwinding. Beatrix sloot haar verhaal af met: „Laten we zeggen wat wij hopen en doen wat wij kunnen”. Daar kan geen enkele politicus iets tegenin brengen.

Kersttoespraak Beatrix: pagina 15

Geert Wilders (PVV): Mijn hemel is de Majesteit stiekum lid geworden van GroenLinks?

Marieke van der Werf (CDA):Kerstboodschap koningin: oproep tot duurzaamheid. Niet als bijzin, maar als centraal thema. Indrukwekkend.

Marianne Thieme (Partij voor de Dieren):Kijk zo’n kersttoespraak van Hare Majesteit biedt toch weer hoop,het gedachtegoed van Gandhi is opgepikt ten paleize, nu het kabinet nog

    • Herman Staal