Premier Orbán vergroot zijn greep op Hongarije

De Hongaarse regering negeert internationale kritiek op omstreden hervormingen. Gisteren werden politici van de oppositie aangehouden.

Police try to remove Gabor Vago, one of the lawmakers from the opposition LMP party who chained themselves together to prevent lawmakers from entering the parliament building to vote on proposed new electoral and public finance laws, in Budapest December 23, 2011. Hungary plans to pass laws on Friday to revamp the electoral system and an economic law strongly objected by the EU, which the LMP party say are a blow to democracy. REUTERS/Laszlo Balogh (HUNGARY - Tags: CIVIL UNREST POLITICS BUSINESS) REUTERS

Schijnbaar onbewogen door de groeiende internationale zorgen over de democratie in Hongarije, heeft het Hongaarse parlement vrijdag ingestemd met een reeks omstreden wetswijzigingen. Terwijl werd werd gestemd, werd op de stoep voor het gebouw ex-premier Ferenc Gyurcsany aangehouden en meegenomen naar een politiebureau.

Gyurcsany, een van de oppositieleiders, was naar buiten gekomen om zijn steun te betuigen aan parlementariërs van de kleine partij Politiek kan ook anders (LMP). Zij hadden zich aan de slagboom naar het parlement geketend, uit protest tegen onder meer de nieuwe kieswet. Toen ze geen gehoor gaven aan oproepen van de politie om de doorgang vrij te maken werden ze opgepakt.

In totaal werden 26 parlementariërs en activisten aangehouden. De meesten mochten een paar uur later weer gaan, maar een aantal activisten zat ’s avonds nog vast.

Later op de dag vond een protestbijeenkomst plaats onder de noemer ‘het nieuwe verzet’. Volgens oproepen op Facebook moet de „ontmanteling” van de democratie worden gestopt. Er kwamen enkele duizenden burgers op af. De aanwezige politieke partijen kondigden aan een ‘ronde tafel van de oppositie’ te vormen. De naam refereert aan het rondetafeloverleg van de oppositie in 1989, vlak voor het einde van de communistische dictatuur.

Gyurcsany zei na zijn aanhouding dat „de autocratie van premier Viktor Orbán nu zelfs geen vreedzame oppositie en protesten meer tolereert.”

Omdat de conservatieve partij Fidesz bij de laatste verkiezingen in april 2010 een tweederdemeerderheid in het parlement kreeg, kan Orbán regeren zonder rekening te houden met de oppositie. Die protesteert daar luidkeels tegen, maar kan weinig beginnen.

Premier Orbán wil in het parlement zijn in Europa ongekende positie gebruiken om het land ingrijpend te hervormen. Hij ziet het ruime mandaat als een kans om ruim twintig jaar na dato de revolutie tegen de communistische onderdrukking te voltooien. Te veel macht is volgens hem in handen gebleven van een nog altijd invloedrijke ex-communistische elite, die heeft geprofiteerd van de privatiseringen en bijvoorbeeld de rechtspraak domineert.

Daarbij zoekt Orbán voortdurend de grenzen op van wat binnen de democratie mogelijk is. Hij wil ervoor zorgen dat de hervormingen door een volgende regering niet direct ongedaan gemaakt kunnen worden. De agressieve aanpak maakt het de rechterlijke macht, media en instanties als de centrale bank steeds lastiger onafhankelijk te opereren.

De veranderende machtsverhoudingen binnen Hongarije worden internationaal dan ook met argusogen bekeken. De voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, stuurde de Hongaarse regering eerder deze week een brief waarin hij erop aandrong eerst goed uit te zoeken of nieuwe financiële wetten niet in strijd zijn met Europese regels.

Vorige week brak een delegatie van EU en IMF gesprekken met de regering voortijdig af, na publicatie van een wetsvoorstel dat de politieke invloed op de centrale bank vergroot. Gisteren leek het erop dat de regering met een aantal amendementen deels is tegemoet gekomen aan de kritiek.

Op de agenda van het parlement stond eveneens herziening van de kieswet. Volgens oppositiepartijen is de nieuwe wet ontworpen om het belang van Fidesz te dienen. De nieuwe indeling van de kiesdistricten zou het gemakkelijker maken voor Fidesz-parlementariërs om herkozen te worden.

Het wordt bovendien moeilijker met een nieuwe partij aan verkiezingen deel te nemen. Het aantal parlementariërs wordt verlaagd van 386 naar 199 en Hongaren in het buitenland krijgen stemrecht.